INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE ZAWODOWYM CZ. 1

 

W ostatnim czasie natknęłam się na doniesienia, pokazujące że Inteligencja Emocjonalna w dalszym ciągu jest słabą stroną w Polskich firmach. Zanim jednak przejdziemy do omówienia możliwych przyczyn i korzyści, zaczniemy od przedstawienia czym owa Inteligencja Emocjonalna jest i dlaczego jest uznana za ważną w obszarach zarówno osobistych jak i zawodowych.  

 

INTELIGENCJA EMOCJONALNA (IE)

 

Według Salovey & Mayer (1990), czyli badaczy którzy wprowadzili pojęcie IE do psychologii to: zdolność spostrzegania, oceny i wyrażania emocji w trafny i przystosowawczy sposób; zdolność rozumienia emocji i wiedzę o nich; zdolność docierania do i/lub wzbudzania emocji, które wspomagają aktywność poznawczą i działania adaptacyjne; a także zdolność kontrolowania emocji własnych i emocji innych ludzi.

 

Autorzy wyróżniają zdolności takie jak:
  • spostrzeganie i wyrażanie emocji: zauważanie emocji swoich jak różnicowanie szczerości emocji innych osób,
  • wykorzystanie emocji w myśleniu: które emocje mogą wesprzeć procesy myślowe, 
  • rozumowanie i analizowanie emocji oraz wykorzystywanie wiedzy emocjonalnej, zdolność rozumienia emocji złożonych
  • kontrolowanie i regulowanie emocji u siebie i innych (Jaworowska, Matczak, 2001; Mayer, Salovey, 1997) 

 

Przedstawiony wyżej model uznaje się za tzw. model zdolnościowy, gdzie IE jest rodzajem zdolności umysłowej, formą przetwarzania informacji. Trochę odmienna jest teoria przedstawiona przez Daniela Golemana, nazywana modelem mieszanym. Wydając książkę ,, Emotional Intelligence- Why it can matter more than IQ’’ (1995), autor sprawił, że temat ten został mocno spopularyzowany, szerzej omawiany oraz implikowany w różne obszary. Model mieszany przedstawiony przez autora, obejmuje również cechy osobowości i konsekwencje behawioralne oraz zdolności umysłowe, skłonności, preferencje itp. 

 

Daniel Goleman w swoich rozważaniach na temat IE zawiera 5 podstawowych umiejętności: 
  • samoświadomość własnych emocji oraz ich wpływu na innych ludzi,
  • motywacja i wytrwałość w dążeniu do zamierzonego celu,
  • samoregulacja i zarządzanie własnymi emocjami, w tym również odraczanie gratyfikacji,
  • świadomość społeczna i duże zdolności empatyczne ( rozpoznawanie emocji i potrzeb innych ludzi),
  • silnie wykształcone umiejętności społeczne umiejętność wzbudzania u innych pożądanych reakcji oraz umiejętność panowania nad własnymi emocjami w kontaktach interpersonalnych.

 

CO NA TO POLACY? 

 

Z jednej strony Polska znajduje się w światowej czołówce badań nad Inteligencją Emocjonalną. Badania prowadzone są w obszarach takich jak biznes, edukacja, rozwój osobisty. W 2019 na 7 Międzynarodowym Kongresie Inteligencji Emocjonalnej (International Congress on Emotional Intelligence), zostały przedstawione wyniki badań i warsztatów prowadzonych wśród polskich placówek edukacyjnych przez Instytut Rozwoju Emocji. Za wkład w rozwój nauki i implementacji Inteligencji Emocjonalnej, Instytut został wyróżniony jako najszybciej rozwijająca się instytucja na świecie w dziedzinie IE w ostatnich 2 latach. Myślę, że jest to ogromny powód do dumy. 

 

Niestety z drugiej strony raport o stanie inteligencji emocjonalnej w Polsce (2018) pokazuje, że ponad połowa pracowników zajmująca stanowiska kierownicze ma niski lub średni poziom IE. Badanie odbyło się w sposób samoopisowy, okazało się że badani zawyżali swoje zdolności w co najmniej 30 proc (największa różnica okazała się w zarządzaniu emocjami, gdzie aż 50 proc badanych uznało, że ma je rozwinięte na poziomie wyższym niż faktycznie miało to miejsce). Dodatkowo 35 proc. aktywnych zawodowo Polaków ma trudności z odpowiednim rozpoznawaniem emocji, a co więcej 62 proc. z ich samoregulacją i adekwatnym okazywaniem. 

 

Jedną z możliwych opcji wyjaśniających fakt, że pomimo pozytywnej sławy jaką ma IE tak spora liczba osób na wysokich stanowiskach nie może pochwalić się jej wysokim poziomem, jest przekonanie o osłabieniu swojej pozycji i przedstawieniu się jako osoby ,,do wykorzystania’’. Dalej gdzieś panuje przeświadczenie, że emocje nie są zbyt pomocne w działaniach biznesowych i lepiej ich tam w ogóle nie używać. Najlepsza sprawdza się chłodna kalkulacja. Również wychowanie i nauka sposobu okazywania i regulowania emocji jest kluczowa. 

 

Chłodna kalkulacja i odpowiednie kompetencje oraz wiedza są oczywiście niezaprzeczalnie potrzebne w obszarach zawodowym. Jednak , osoby które nie są zaprzyjaźnione ze swoimi emocjami, nie panują nad nimi, mogę dla przykładu wykorzystywać strategię tłumienia ich. Emocje natomiast muszą mieć zawsze gdzieś swoje ujście, dlatego nagłe wybuchy wściekłości, płaczu itp w sytuacji tłumienia, mogą być występować bardzo często. Osoby nie praktykujące w żaden sposób IE mogą nieadekwatnie reagować, być zbyt impulsywne lub zbyt wyciszone z sytuacjach negocjacyjnych czy innych ważnych rozmowach biznesowych. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że IE nie jest konkretną zdolnością, a zestawem umiejętności, które można kształtować. 

 

DOBRZE ZARZĄDZANE EMOCJE POMAGAJĄ

 

Jak się okazuje przywódcy, których cechują wysokie umiejętności związane z Inteligencją Emocjonalną, są świadomi swoich emocji oraz potrafią je wykorzystywać w sposób zwiększający efektywność ich pracy i wyników. Opanowali oni sztukę kontroli emocjami oraz rozpoznawania emocji i potrzeb innych ludzi. To właśnie dzięki wykorzystaniu emocji potrafią działać efektywnie, są zmotywowani oraz mają umiejętności do motywowania i rozumienia innych, co prowadzi do lepszej współpracy i atmosfery. Ludzie czują się zrozumienia i dobrze prowadzeni. 

 

Badania pokazują, że menedżerowie o wysokim poziomie IE: 
  • preferują bardziej efektywne style kierowania (Opolska, 2014; van Dijk, Freedman, 2007),
  • lepiej rozwiązują problemy złożone (Yukl, 2010) ,
  • efektywniej wykorzystują swój czas i lepiej dostosowują się do zaistniałej, często problematycznej sytuacji (Yukl, 2010).

 

Jeden z prekursorów, Goleman podkreśla iż w tak szybko rozwijającym się współczesnym rynku pracy IE jest kluczowym elementem zarządzania firmą, szczególnie w obszarach podnoszenia efektywności i wydajności pracy zespołowej. Oddziela on inteligencję emocjonalną od inteligencji ogólnej, nadając tej pierwszej większą wagę jeśli chodzi o osiąganie wybitnych rezultatów w pracy zawodowej.  Jean Graves autor książki Inteligencja emocjonalna 2.0, głosi że IE jest znacznie ważniejsza dla osiągnięcia sukcesu zawodowego, odpowiada on bowiem za 58 proc wyników w każdym zawodzie. Podłużne badania prowadzone przez Dulewicz i współpracowników (2003), wykazały że Inteligencja Emocjonalna jest ważniejszym czynnikiem rozwoju kierowników niż Intelekt. 

 

KORZYŚCI

 

Wyżej zostało wymienionych już sporo korzyści, jednak postarajmy się je trochę podsumować. 

 

Lepsze rozpoznawanie emocji zarówno u siebie i innych to lepsze DZIAŁANIE. Wzbudzone emocji zawsze gdzieś będą w nas siedzieć, dlatego warto je rozpoznawać i znać sposoby na efektywną ich regulacje i zarządzanie. Wysoka IE wiąże się ze zdolnością samo-motywacji, co wiąże się z osiąganiem celów. Natomiast rozpoznawanie emocji i potrzeb innych ludzi jest kluczem do budowania dobrego, zaangażowanego zespołu oraz zdobycia uznania i stworzenia dobrej atmosfery w której działania stają się bardzo efektywne.

Odnosząc się do słów założycielki Instytutu Rozwoju i Emocji, głosi ona że emocje są kluczem w uczeniu się. Lepsze radzenie sobie z emocjami to lepsza pamięć, większa kreatywność i nastawienie na osiąganie celów. 

Inteligencja emocjonalna wiąże się z lepszymi relacjami, spadkiem zachowań agresywnych, lepszym radzeniem sobie ze stresem. A idąc tropem, że psychika wpływa również na stan fizyczny i lepszym ZDROWIEM! 

 

W kolejnych częściach krótkiego cyklu o IE przyjrzymy się konkretnym obszarom biznesowym w których takie umiejętności mogą okazać się niezbędne oraz wprowadzimy kilka wskazówek jak można ćwiczyć kompetencje związane z Inteligencją Emocjonalną. 

 

Inteligencja Emocjonalna jest zestawem kluczowych umiejętności poruszania się po dzisiejszym świecie, zarówno osobistym jak i biznesowym. Należy podreślić, że są to umiejętności których można się nauczyć. Możemy Ci w tym pomóc 🙂 Zapraszamy serdecznie do zapoznania się z ofertą szkoleniową naszej firmy oraz do kontaktu, wspólnie ustalimy cele i obszary w których zmaksymalizujemy działania. 

.