KOMPETENCJE LIDERÓW PRZYSZŁOŚCI

KOMPETENCJE LIDERÓW PRZYSZŁOŚCI

 

Świat jest w permanentnej zmianie. Staje się bardziej przejrzysty, połączony i zróżnicowany. W niedalekiej przeszłości przedstawiliśmy Wam kompetencje przyszłości, które według ekspertów będą niezbędne, aby móc w dobry sposób zaadaptować się do nowych zasad. KOMPETENCJE ZAWODOWE PRZYSZŁOŚCI 2020 (RAPORT INSTITUTE FOR THE FUTURE) 

Dzisiaj przyjrzymy się bliżej kompetencjom, wymienianym jako obligatoryjne dla Liderów XXIw.. Przywództwo przede wszystkim musi odzwierciedlać wartości różnorodności, przejrzystości oraz dostosować się do dynamizmu świata. 

 

 

W skali światowej, pracodawcy zauważają rosnącą potrzebę rozwoju poszczególnych, globalnych zdolności u liderów. Według badania rozwoju przywództwa prowadzonego przez Training, AMA i i4cp, sukces zależy m.in od trafnego podejmowania decyzji w niejednoznaczynym środowisku. Podkreśla się dużą rolę odmienności kulturowych, których znajomość może okazać się niezbędna do odniesienie sukcesu na arenie globalnej. 

Raport ,,Developing Global-Mindded” wskazuje, że 47,7% spośród prawie 1400 przebadanych organizacji, wysoko ceni sobie rozwój globalnych zdolności u swoich liderów. Jednak tylko w rzeczywistości 23,7% zawiera takowe zdolności w programach rozwojowych.

Co więcej 41% respondentów twierdzi, że osoby zajmujące kierownicze stanowiska nie są w stanie sprostać wymaganiom zmieniającego się przywództwa. 

 

 

Najnowszy raport firmy Deloitte ,,Przywódcy XXI wieku: na styku tradycji z innowacją- Human Capital Trends 2019 , Deloitte Insights’’przedstawia nowe potrzeby miejsc pracy, uwzględniając zmieniającą się dynamikę i co za tym idzie zupełnie nowy kontekst wykorzystywania tych samych umiejętności. Blisko 80 % osób biorących udział w badaniu twierdzi że przywództwo jest istotną lub bardzo istotną kwestią. Podobnie jest z przekonaniem, że liderzy XXI muszą stawić czoła zupełnie nowym wyzwaniom.

Wiąże się to m.in ze zmiennością i wieloznacznością świata. Dodatkowo rozwój technologii cyfrowych, kognitywnych i sztuczna inteligencja mają swój duży wpływ na konieczność dostosowania dotychczasowych metod przywództwa z zupełnie nowymi umiejętnościami. 

 

Liderzy muszą stawiać na rozwój i naukę. Powinni wyposażyć się w zestaw umiejętności, które dostosowane będą do zarządzania firmą w nowych okolicznościach. Co powinno obejmować m.in posiadanie kometencji ,,standardowych’’ jak umiejętność ustalania właściwych priorytetów i osiągania wyznaczonych celów jak i swobodę poruszania się w dynamicznym świecie, co przełożyć powinno się na dostosowanie przedsiębiorstwa do zmieniających się potrzeb. Niezbędna okazuje się umiejętność podejmowania ryzyka, ale również odpowiedzi na kryzys. W obecnym czasie jest niezwykle istotną kwestią. Dodatkowo liderzy muszą być wrażliwi na kwestie społeczne, ale również na kwestię związane np. ze zdrowiem psychicznym swoich pracowników. Nie może im też umknąć  zarządzanie talentami, uwzględniające wieloznaczność oraz różnice kulturowe i narodowościowe. 

 

W raporcie badania Deloitte znajdziemy informację, że aż 80% respondentów, uważa że liderzy muszą sprostać nowym wymaganiom, aby firmy osiągnęły sukces. Jako nowe wyzwania zostały wymienione: 

 

  • zarządzanie złożonymi i skomplikowanymi projektami (81%),
  • przywództwo poprzez wpływ (65%),
  • przywództwo zdalne (50%), tutaj w obecnej sytuacji procent mógł wzrosnąć,
  • umiejętności zarządzania pracownikami wspieranymi przez maszyny(47%),
  • umiejętność szybszego zarządzania (44%).

 

Co więcej uwzględniono również potencjalne przyczyny owych zmian i zmieniającego się kontekstu. Według respondentów przyczynami zmieniających się wymagań wobec liderów w XXI są: 
  • nowe technologie (75%),
  • tempo zmian (66%),
  • zmiany demograficzne i nowe oczekiwania pracowników (57%),
  • zmieniające się oczekiwania klientów (53%).

 

Liderzy XXI muszą wziąć pod uwagę wiele kwestii.  Ich model przywództwa powinien być przeznaczony dla wszystkich, być płynne i ewoluować wraz ze zmieniającym się rynkiem. Globalizacja, postęp technologiczny, nowe pokolenie ludzi zatrudnianych, skutkuje  zróżnicowaniem wśród pracowników. Obejmuje to różnice kulturowe ale również inny sposób postrzegania pracy i większą autonomię. Dlatego działania muszą być dostosowane do wielu potrzeb, uwzględniając różne style pracy. Dodatkowo przywódcy muszą uwzględniać ,,cały ekosystem’’, być na bieżąco z zarządzaniem organizacją wewnętrznie, ale słuchać uważnie co dzieje się również w środowisku zewnętrznym. Napływ technologii, ekspansja geograficzna, globalność świata ma swoje odbicie w bardziej złożonych problemach, które mogą dotknąć organizację i na które muszą przygotować się Liderzy XXIw..

 

 

Raport Deloitte przedstawia zestawienie tradycyjnych kompetencji wraz z tymi nowymi, uwzględniając nowy kontekst. Dla przykładu kwestia wymogów ścisłej współpracy między liderami, tak aby osiągnąć maksymalne wyniki. Nowym kontekstem jest tutaj ogromne tempo zmian, które wymaga od przywódców ścisłej współpracy, aby wspólnie opracować jak najlepsze rozwiązania.
Jesli chodzi o znajomość nowych technologii, liderzy muszą mieć coraz lepsze rozeznanie w tym obszarze, aby wiedzieć jak wykorzystać możliwości związane z danymi, rozwiązaniami cyfrowymi i sztuczną inteligencją. Rosnąca popularność nowych rozwiązań oznacza, że wszyscy liderzy, niezależnie od stanowiska, muszą być na bieżąco z technologicznymi nowinkami. Co wiąże się również z ich ścisłą współpracą. 

Cały raport można znaleźć pod adresem:

https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/human-capital/articles/employee-experience/przywodztwo-XXI-wieku/przywodcy-XXI-wieku-na-styku-tradycji-z-innowacja.html

 

Jakie są największe braki w przywództwie? 

 

PRZEJRZYSTOŚĆ: Tylko 18 % respondentów uważa, że w ich firmie obowiązują otwarte i przejrzyste modele działania oraz 37% obawia się, o zdolności budowania zaufania w organizacji. Jest to niepokojące, gdyż transparentność uważana jest za źródło zaufania i szacunku. 

 

WSPÓŁPRACA WEWNĘTRZNA: Im jest ściślejsza, tym większa możliwość znalezienia odpowiedzi na spotęgowane problemy biznesu. Może okazać się to niezywkle ważne, w obecnej sytuacji kryzysu. A jednak z badania wynika, że, aż 83 procent respondentów twierdzi, że członkowie kadry kierowniczej bardzo rzadko współpracują z innymi zespołami lub robią to jedynie doraźnie.

 

ZARZĄDZANIE WYNIKAMI: Wśród trzech najistotniejszych kryteriów, według których ocenia się liderów, znalazła się realizacja strategii (63 procent wskazań), osiągnięcie dobrych wyników finansowych (58 procent) oraz sprawne zarządzanie działalnością firmy (44 procent), co pomimo zmieniającego się podejścia do przywództwa, w kwestii ewaluacji wyników pozostaje niezmienne. Zmiana kryteriów znacząco przyczyniłaby się do tworzenia kultury, sprzyjającej rozwojowi takich kompetencji, jak zarządzanie niepewnością i przywództwo poprzez zmianę.

 

Skuteczność działania w XXIw. oznacza dostosowanie do ogromnych zmian i działanie w nowym kontekście. Wymaga się od przywódców odświeżenia swoich modeli zarządzania, aby zapewnić efektywność i sukces w firmie.

 

Źródła:

https://www2.deloitte.com/pl/pl/pages/human-capital/articles/employee-experience/przywodztwo-XXI-wieku/przywodcy-XXI-wieku-na-styku-tradycji-z-innowacja.html

https://trainingmag.com/sites/default/files/030_trg0715AMA3.pdf?utm_source=link_wwwv9&utm_campaign=item_246551&utm_medium=copy

 

INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE ZAWODOWYM CZ.2 PRAKTYKA

INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE BIZNESOWYM CZ.2 PRAKTYCZNA

 

 

Na początek drugiej części cyklu o Inteligencji Emocjonalnej małe przypomnienie definicji. 

Inteligencja emocjonalna to zestaw kompetencji osobistych człowieka w rozumieniu zdolności rozpoznawania stanów emocjonalnych własnych oraz innych osób. jak też zdolność używania własnych emocji do wyższych celów i radzenia sobie ze stanami emocjonalnymi innych osób. Inteligencja emocjonalna obejmuje więc umiejętność panowania i regulowania nastroju, które umożliwiają radzenie sobie w różnych sytuacjach. Zdolność rozumienia emocji i umiejętne ich wykorzystywanie spełniają kluczową rolę w życiu człowieka

 

Według Salovey & Mayer (1990), czyli badaczy którzy wprowadzili pojęcie IE do psychologii to: zdolność spostrzegania, oceny i wyrażania emocji w trafny i przystosowawczy sposób; zdolność rozumienia emocji i wiedzę o nich; zdolność docierania do i/lub wzbudzania emocji, które wspomagają aktywność poznawczą i działania adaptacyjne; a także zdolność kontrolowania emocji własnych i emocji innych ludzi.

 

Autorzy wyróżniają zdolności takie jak:
  • spostrzeganie i wyrażanie emocji: zauważanie emocji swoich jak różnicowanie szczerości emocji innych osób,
  • wykorzystanie emocji w myśleniu: które emocje mogą wesprzeć procesy myślowe, 
  • rozumowanie i analizowanie emocji oraz wykorzystywanie wiedzy emocjonalnej, zdolność rozumienia emocji złożonych
  • kontrolowanie i regulowanie emocji u siebie i innych (Jaworowska, Matczak, 2001; Mayer, Salovey, 1997) 

 

Przedstawiony wyżej model uznaje się za tzw. model zdolnościowy, gdzie IE jest rodzajem zdolności umysłowej, formą przetwarzania informacji. Trochę odmienna jest teoria przedstawiona przez Daniela Golemana, nazywana modelem mieszanym. 

 

Daniel Goleman w swoich rozważaniach na temat IE zawiera 5 podstawowych umiejętności: 
  • samoświadomość własnych emocji oraz ich wpływu na innych ludzi,
  • motywacja i wytrwałość w dążeniu do zamierzonego celu,
  • samoregulacja i zarządzanie własnymi emocjami, w tym również odraczanie gratyfikacji,
  • świadomość społeczna i duże zdolności empatyczne ( rozpoznawanie emocji i potrzeb innych ludzi)
  • silnie wykształcone umiejętności społeczne umiejętność wzbudzania u innych pożądanych reakcji oraz umiejętność panowania nad własnymi emocjami w kontaktach interpersonalnych.

 

DLACZEGO IE JEST WAŻNA

 

Powszechnie przyjęto, że o sukcesie decyduje Iloraz Inteligencji (IQ). Jednak jak się okazuje IQ w małym stopniu wyjaśnia różne losy i osiąganie sukcesu zawodowego u osób o mniej więcej takich samych widokach na przyszłość, podobnym wykształceniu i zdolnościach. Porównując zarobki, wydajność i pozycję zawodową dziewięćdziesięciu pięciu byłych studentów Uniwersytetu Harvarda z lat czterdziestych, których losy życiowe śledzono aż do osiągnięcia przez nich wieku średniego, okazało się, że ci, którzy uzyskiwali w czasie studiów najwyższe oceny, nie osiągnęli znacząco większych sukcesów niż ich koledzy, którzy mieli gorsze oceny. Dodatkowo ich zadowolenie z życia nie było na wyższym poziomie. Co więcej w obszarach relacyjnych również nie przewyższali kolegów z gorszymi wynikami na studiach. W drodze do sukcesu iloraz inteligencji jest z pewnością warunkiem istotnym,  lecz bez umiejętności kreowania właściwych relacji z ludźmi, niewystarczającym. W najlepszym wypadku iloraz inteligencji określa około 20% czynników, które decydują 27% o sukcesie, co oznacza, że 80% zależy od innych zmiennych.

Według jednego z wybitnych badaczy Inteligencji Emocjonalnej, Golemana, odgrywa ona zasadnicze znaczenie w osiąganiu wybitnych rezultatów w obszarach zawodowych (w niemalże każdym zawodzie na kazdym stanowisku). Jest również ważna w obszarach prywatnych, relacyjnych. Dopiero na drugim miejscu stawia on inteligencję ogólną

Biorąc pod uwagę fakt, że zwykła inteligencja nie jest wystarczająca do wyjaśnienia wszystkich osiągnięć w obszarach biznesowych relacyjnych itp.. Rozpoczęto badania nad innymi czynnikami, które mogą wpływać na sukces w sytuacjach szczególnie tych wymagających współpracy, kontaktu z ludźmi czy cechujące się dużym poziomem stresu. 

 

PRZYWÓDZTWO I IE

 

W temacie przywództwa jest wiele teorii skupiających się na tworzeniu dobrych relacji między przywódcami i pracownikami. Kładą one nacisk na dobre relacje, które wchodzą w skład inteligencji emocjonalnej.

Co więcej dużą rolę odgrywa wysoki poziom inteligencji emocjonalnej w sprawowaniu władzy organizacyjnej. Badanie ,,Inteligencja emocjonalna, a zdolności przywódcze, przeprowadzone przez Kocierz Beata (2016),  sprawdzało związek między IE, a przywództwem w obszarze biznesu. Ściślej poziomu Inteligencji Emocjonalnej z poziomem potencjalnych zdolności przywódczych. Zakładano, że wyższym poziom IE wśród przywódców przejawiających wyższy poziom zdolności przywódczych. Badanie potwierdziło ten związek. Wyniki badania wskazują również na fakt posiadania zdolności z zakresu IE na wysokim poziomie, przez osoby posiadające wyższe wykształcenie, zajmujące kierownicze i dyrektorskie stanowiska.

Nader (2010), przeprowadziła badania między zależnością inteligencji emocjonalnej menedżerów a efektywnością ich pracy. Wyniki badań wykazały, że istnieje zależność między inteligencją emocjonalną a czynnikami wzrostu efektywności pracy (czynniki wewnętrzne – bezpośrednio związane z wiedzą, kompetencjami pracowników, ich motywacją do pracy oraz czynniki zewnętrzne – powiązane z organizacją, jej strukturą i procesami). 

 

W dzisiejszym szybko rozwijającym się i innowacyjnym świecie menedżer musi wcielać się w wiele ról, takich jak przywódcy, lidera zmian, wiedzy, osobę skłonną do podejmowania ryzyka, dobrego analityka, trenera, dbającego o rozwój zarówno własny jak i swoich pracowników. Dobrze żeby kapitalnie radził sobie ze stresem, dążył do celu, adaptował się do niepowodzeń, a co więcej osiągał maksymalny poziom zdolności interpersonalnych. Dlatego przed kadrą zarządzającą stoją coraz nie lada wyzwania. 
Daniel Goleman twierdzi, że na współczesnym rynku pracy zdolności IE są kluczowymi elementami zarządzania przedsiębiorstwem szczególnie, gdy chodzi o podnoszenie efektywności i wydajności pracy w zespole

Dodatkowo kompetencje te są wymagane i pożądane na rynku pracy.
Pracodawcy chcą, aby ich pracownicy mieli wysoki poziom umiejętności międzyludzkich, dobrze odnajdywali się w pracy zespołowej oraz pod presją czasu i stresu. Potrafili się motywować i samoorganizować. Współcześnie kompetencje emocjonalne są niezwykle cennym kapitałem.

 

NAUKA IE

 

Pomimo że część umiejętności opiera się na wrodzonych, dziedziczonych cechach. Ważne jest również styczność z bodźcami z zewnątrz, kształtującymi nasze reakcje m.in środowisko, ludzie, wychowanie itp. (Strelau, 2000). Według Daniela Golemana, IE jest w pewnym sensie wyuczalna. Istotną rolę ogrywa wychowanie, jednak w późniejszym czasie przy odpowiedniej praktyce, również można nabyć kompetencje z zestawu IE.

 

Skupmy się więc teraz na konkretnych umiejętnościach wchodzące w skład IE i możliwości ich praktykowania. 

 

SAMOŚWIADOMOŚĆ 

Zdolność do rozpoznawania i rozumienia własnych emocji. Wiedza o własnych uczuciach, wartościach, preferencjach oraz możliwościach. Umiejętność rozpoznawania relacji między uczuciem a zachowaniem. 

Osoby o wysokim poziomie samoświadomości emocjonalnej są w stanie rozpoznawać własne mocne strony i ograniczenia. Goleman sugeruje, że osoby posiadające samoświadomość mają dobre poczucie humoru, są pewne siebie i swoich umiejętności oraz wpływu własnych emocji na innych ludzi. 

 Jak wzmacniać:
  • Praktykowanie Uważności oraz Medytacja,
  • Prowadzenie dzienniczka uczuć, 
  • Poproś o informację
DZIENNICZEK UCZUĆ: Celem jest przyjrzenie dominującym u siebie emocjom i ich wyzwalaczom (bodźcom które je wyzwalają jak sytuacje, ludzie itp.)

Przyjrzyj się swoim emocjom w ciągu dnia. Pomocne może okazać się stworzenie na kartce kolumn w których podzielisz swój dzień na konkretne obszary np. czas w pracy, czas w domu, czas z bliskimi itp. i dominujących w tym czasie i konkretnych sytuacjach emocji. Warto zwrócić uwagę na informację płynące z ciała jak np. spięcie mięśni czy zaciskanie szczęki, bicie serca, zmiana tempa oddychania i temperatury ciała, różne bóle itp. 

 

Pytania pomocne np. Co sprawiło, że się tak poczułem/am? Czy pojawiła, osoba, konkretna sytuacja? Co wtedy pojawiło się w moim otoczeniu? Jak zareagowało moje ciało? Może uda Ci się odnaleźć konkretną myśl, której warto się przyjrzeć.

 

Emocje są nośnikami emocji, kryją pod sobą jakieś potrzeby i informacje. Dlatego warto wiedzieć jakie uczucia i emocje dominują u nas w ciągu dnia. Daje to również możliwość ewentualnych zmian. Dzienniczek można prowadzić w różnych formach. Tradycyjnie na kartce, w telefonie, są również dostępne aplikacje które są specjalnie stworzone do takiego rodzaju aktywności.

 

SAMOREGULACJA I SAMOKONTROLA 

Samoregulacja to umiejętność rozpoznawania stanu pobudzenia i regulowania go tak, aby optymalnie zarządzać swoim poziomem pobudzenia i energią (zgodnie z definicją dr. Stuarta Shankera.) Czyli zarządzania swoimi emocjami, co absolutnie nie oznacze ich blokowania, lecz umiejętność adekwatnego wyrażania. 

Samokontrola natomiast odnosi się do nieulegania myślom, powstrzymywanie impulsów emocjonalnych i behawioralnych, które mogłyby oddalić nas od realizacji zamierzonych celów.  Jest to zdolność świadomego reagowania na bodźce wewnętrzne i zewnętrzne oraz kontrola własnych stanów emocjonalnych. Siła koncentracji i nastawienia na cele. Mocna determinacja, która pozwala odraczać gratyfikację i nie dać się chwilowym zachciankom 

Praktyka Inteligencji emocjonalnej może doprowadzić do zwiększenia pozytywnej samooceny, odporności na stres, tolerancji emocji, samokontroli, empatii!

Osoby zdolne do samoregulacji są bardziej elastyczne i dobrze dostosowują się do zmian oraz lepiej radzą sobie z konfliktami i trudnymi sytuacjami. Goleman sugeruje również, że osoby z silnymi umiejętnościami samoregulacji mają wysoką sumienność. Myślą o tym, jak wpływają na innych i biorą odpowiedzialność za swoje czyny.

Natomiast osiąganie celów umacnia nasze poczucie sprawstwa, dlatego też łatwiej nam później podejmować kolejne wyzwania. 🙂

 

Jak wzmacniać:
  • Do regulowania i zarządzania emocjami, potrzebna jest ich znajomość i umiejętność nazwania (SAMOŚWIADOMOŚĆ)
  • Praktykowanie Uważności oraz Medytacje,
  • Praktyki wyobrażeniowe np. obserwacje pojawiających się myśli, 
  • Praca z oddechem (szczególnie w sytuacjach stresujących oraz złości) ,
  • Znalezienie swojego sposobu na obniżenie ogólnego napięcie (np. aktywność fizyczna),
  • Praktykowanie otwartości na każdą emocję, nauka odczuwania,a nie unikania emocji (niosą one za sobą ważne informacje)
  • Prowadzenie dialogu wewnętrznego na temat tego, co jest ważne i do czego dążymy,
  • Przeformułowania poznawcze.

 

TECHNIKI WYOBRAŻENIOWE MYŚLI 

Podążanie za swoimi myślami, które często mogą okazać się nieprawdą, ma swoje konsekwencje. W pracy możemy bardzo szybko tracić cierpliwość i w sposób nieadekwatny okazywać złość (np. wybuchy złości, krzyki itp.). Nagłe napady emocji, mogą nam również uniemożliwić zrozumienie współpracowników, partnerów biznesowych. To oni mogą okazać się dobrym celem, aby dać upust naszej złości. Należy pamiętać jednak że złość ,,zawęża naszą percepcję’’ i silnie aktywizuje nasz układ nerwowy, dlatego tak ciężko nam wtedy o ,,zdrowy rozsądek’’. Dojście do wniosku, że być może ta osoba ma gorszy dzień i i nie potrzebuje dodatkowych wrzasków może w tym momencie, przewyższać nasze umiejętności. 

 

Dlatego praktykowanie IE , zatrzymanie się i zastanowienie może okazać się strzałem w dziesiątke, aby zapobiec przypadkowemu zepsuciu relacji w pracy czy innych osobistych obszarach oraz okazanie empatii, wyrozumiałości i być może autorytetu! 

 

Rożne praktyki medytacyjne i uważności pozwalają nieco ,,oderwać’’ się od często nieadaptacyjnych i fałszywych myśli, pojawiających się w naszych głowach. Co więcej pozwala na zauważenie tych myśli i przeformułowanie jej. Zauważenie, a nie automatyczne podążanie za myślami, często może zaoszczędzić nam nieprzyjemnych odczuć.

Przykład:

Technik wyobrażeniowych i medytacyjnych jest cała masa. Jedną z często przytaczanych jest wyobrażenie sobie myśli jako chmur na niebie lub pociągu, który przejeżdża na stacji . 

Wyobraź sobie, że czekasz na peronie na nadjeżdżające pociągi. Pociągi przejeżdżają, a Ty nie możesz do nich wsiadać. Możesz jedynie odczytywać, dokąd jadą. Zarówno pociągi jak i chmury to metafora myśli. Postaraj się obserwować ,,tytuły’’ myśli, ale nie wchodzić do środka. Jeśli się tak zdarzy, skup się na oddechu i wróć na ,,peron’’. Początkowo może się to okazać bardzo trudne, jednak z czasem i praktyką będzie Ci coraz łatwiej nie ,,łapać’’ się każdej myśli i idących za nią emocji. 

 

Do uzyskania wysokiego poziomu samoświadomości, samoregulacji i samokontroli doskonałym narzędziem mogą okazać się różne techniki Uważnościowe, które mają nas oderwać od tzw. autopilota.

 

 

MOTYWACJA I WYTRWAŁOŚĆ W DĄŻENIU DO ZAMIERZONYCH CELÓW

Motywacja definiowana jest jako skłonność emocjonalna, która prowadzi do nowych celów lub ułatwiają ich osiągnięcie, czyli dążenia do osiągnięć, zaangażowanie, inicjatywa optymizm. Jest sztuką podporządkowania emocji obranym celom. Ma zasadnicze znaczenie dla koncentracji uwagi i opanowania twórczej pracy. 

Kompetencje łączące się z motywacją i osiąganiem celów to również zdolności adaptacyjne, czyli umiejętność panowania nad swoimi stanami wewnętrznymi i zdolność radzenia sobie w zmieniającym się środowisku, elastyczne dostosowanie do zmian otoczenia. Oraz sumienność która obejmuje zdolność przyjmowania odpowiedzialności za zadania i ich wykonanie konsekwencja w działaniu, w zgodzie z przyjętymi przez siebie standardami. 

Osoby które wypracowały taką zdolność, uzyskują wspaniałe wyniki w osiąganiu własnych celów! 

Umiejętność zmotywowania się mocno wiąże się z samokontrolą. Czyli nieulegania myślom, powstrzymywaniem impulsów emocjonalnych oraz behawioralnych, które mogłyby oddalić nas od realizacji zamierzonych celów. Cechuje się mocną determinacją, która pozwala odraczać gratyfikację i nie dać się chwilowym zachciankom. 

Samokontrola czy samodyscyplina są umiejętnościami silnego skupienia na celach, patrzenia długodystansowego i determinacji, a nie uleganie chwilowym przyjemnościom. Są uważane za klucz do sukcesu. Pod wpływem podejmowania wysiłku i osiąganiu własnych celów, wzrasta nasza samoocena oraz poczucie sprawczości. Co wiąże się z podejmowaniem kolejnych, być może trudniejszych dla nas, osiągnięć. 

 

Ważnym aspektem jest motywacja wewnętrzna. Opiera się ona przede wszystkim na osobistych upodobaniach, konkretnej pasji, bądź też konieczności rozwijania się Pochodzi z wnętrza człowieka. Sprawia, że zachowujemy się w określony sposób lub postępujemy w konkretnym kierunku. Powiązane jest z przekonaniem, że dane zachowanie (jak praca) ma sens i identyfikujemy się z nim. Również odnosimy się wtedy do naszych wartości.  

Wykonywane czynności stają się wtedy przyjemniejsze, są wykonywane z większym zaangażowaniem i precyzyjnie. Wiąże się również z rozwojem pasji, satysfakcji ze swojej aktywności i samorealizacją- jedną z bardzo ważnych potrzeb człowieka. 

Jak wzmacniać: 
  • przede wszystkim po raz kolejny SAMOŚWIADOMOŚĆ EMOCJI, aby móc je kontrolować trzeba je najpierw poznać i przeżyć,
  • praktyki Uważności i Medytacje, 
  • Zastanowienie się nad swoimi wartościami, tak aby cele mogły być z nimi powiązane i do nich odniesione (łatwiej wtedy podejmować działanie i wzbudzać motywację wewnętrzną, 
  • Świętowanie swoich emocji poprzez celowe wzbudzanie pozytywnego afektu,
  • Koncentracja  na wyznaczaniu małych, mierzalnych celów.
  • Wprowadzanie wyzwań do swojej codzienności
  • Praktykowanie stanu flow 

 

ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZNA I DUŻE ZDOLNOŚCI EMPATYCZNE

 

Umiejętność dobrego współdziałania oraz wywierania wpływu na innych ludzi to kolejny ważny aspekt inteligencji emocjonalnej. Pozwala on budować znaczące relacje ale również przyczynia się do budowania autorytetu. Do takich umiejętności możemy zaliczyć :

  • asertywność: posiadanie i umiejętność wyrażania własnego zdania oraz bezpośredniego, otwartego wyrażania emocji, postaw oraz wyznawanych wartości w granicach nie naruszających praw innych),
  • perswazję: umiejętność wywoływania u innych pożądanych zachowań i reakcji, przywództwo,
  • zdolność tworzenia wizji i pobudzania ludzkiej motywacji do jej realizacji; zdolność zjednywania sobie zwolenników;
  • współpracę: zdolność tworzenia więzi i współdziałania z innymi, umiejętność pracy w grupie na rzecz osiągania wspólnych celów, umiejętność zespołowego wykonywania zadań i wspólnego rozwiązywania problemów.

 

Osoby kompetentne w tej dziedzinie potrafią wyczuć, kto posiada władzę w różnych relacjach. Rozumieją również, jak te siły wpływają na uczucia i zachowania. Dzięki temu mogą dokładnie interpretować różne sytuacje zależne od takiej dynamiki mocy.

 

Osiągamy poprzez m.in dobrą znajomość własnych emocji, aktywne słuchanie, umiejętności komunikacji werbalnej (parafrazowanie, klaryfikacja itp.) umiejętności komunikacji niewerbalnej, 

 

Empatia lub umiejętność zrozumienia jak czują się inni jest absolutnie kluczowa dla inteligencji emocjonalnej. Obejmuje zarówno umiejętność doświadczania stanów emocjonalnych innych osób oraz ich potrzeb i wartości. Patrzenie na problem pod różnymi kątami i dostrzeganie złożoności sytuacji. Traktowanie ludzi z troską i okazując zrozumienie, co może zwiększać ich motywację i efektywność w obszarach biznesowych.  Bycie empatycznym pozwala również zrozumieć dynamikę władzy, która często wpływa na relacje społeczne, szczególnie w miejscu pracy. Jest to ważne, aby kierować interakcjami z różnymi ludźmi, z którymi spotykasz się każdego dnia.
Jak się okazuje Polska jest na końcu rankingu dotycącego poziomu empatii, gdzie zbadano 63 zbadanych państwa (3 miejsce od końca). To oznacza, że rozumienie innych jest obce Polakom.Tak wynika z badania przeprowadzonego przez prof. Williama Chopika z Michigan State University. Uczony przeanalizował ponad 104 tys. kwestionariuszy wypełnionych przez mieszkańców 63 państw

 

Ćwiczenia dotyczące emocje  

 

Umiejętność obserwacji i uważnego słuchania → w celu odczytania ekspresji emocjonalnej, mowy ciała i innych wskazówek afektywnych np. subtelny uśmiech.

Zrozumienie drugiej osoby→ identyfikacja oraz zrozumienie poznawcze stanu drugiej osoby i próba przyjęcia jej perspektywy

Adekwatne reagowanie na potrzeby→ np. troską o stan drugiej osoby, czy umiejętność dostosowania reakcji na emocje drugiej osoby np. uścisk.

 

Ponownie z pomocą może przyjść Uważność 

 

Jak wzmacniać:
  • Praktykowanie uważności, techniki mindfulness oraz refleksyjność. Różnego rodzaju techniki mindfulness w tym medytacyjne pozwalają nam zwiększyć świadomość własnych emocji, reakcji ale również wzmacniają sposób współodczuwania i empatii(Burks, & Kobus, 2012). Refleksyjność wiąże się z momentami uważności i umiejętności oderwania się od własnej perspektywy.
  • Zdolności empatyczne wiążą się z rozwojem samoświadomości, czyli odkrywania własnych schematów reakcji, własnych emocji, lęków. Czyli przede wszystkim danie sobie przyzwolenia na doświadczenie wszystkich emocji, lecz nie do końca podążanie za nimi. 
  • Refleksje, zmiany poznawcze. Często bardzo schematycznie staramy się odkryć intencje kryjące się pod zachowaniem innych. Lecz nie dostrzegamy wielu czynników ich zachowania. Nie potrafimy oderwać się od pierwszego wrażenia i kurczowo trzymamy się własnych interpretacji, nie zawsze trafnych. Dlatego przydatne może okazać się zadanie sobie paru pytań, które być może wprowadzą nas na inny trop i pełne zrozumienie drugiej osoby, a i mogą uchronić nas od nieprzyjemnych emocji złości, lęku i ewentualnych konfliktów.

 

Wskazówki: Po pierwsze zamiast zgadywać, Staraj się pytać inną osobę co czuje i myśli? Porównaj uzyskane odpowiedzi ze swoimi pierwotnymi założeniami?Jeśli pojawiły się jakieś różnice z czego mogą one wynikać?Czy gdyby ktoś z boku oglądał zachowanie tej osoby, to czy doszedłby do takich samych wniosków jak ja? A może widziałby to zachowanie inaczej?Jeśli tak co to może oznaczać? Czy możliwe jest, aby to zachowanie nie dotyczyło mnie, a było spowodowane innymi czynnikami?

 

 

Jednostki świadome emocjonalnie potrafią rozpoznać ważne sygnały emocjonalne i wykorzystać je w dążeniu do osiągania zamierzonych celów.

Po współczesnym rynku pracy porusza się już wiele osób, które mają wykształcenie oraz specjalistyczną wiedzę. Wysoki (lub przewyższający konkurencję) poziom inteligencji emocjonalnej może zatem stać się przepustką do rozwoju ścieżki kariery zawodowej oraz odnoszenia sukcesów. Dzięki inteligencji emocjonalnej wzrasta konkurencyjność pracownika na globalnym rynku pracy.

 

Jako firma możemy pomóc Tobie oraz Twoim pracownikom osiągnąć mistrzowski poziom Inteligencji Emocjonalnej. Zapraszamy do zapoznania się z naszą szeroką ofertą oraz do kontaktu 🙂 

 

 

Zapraszamy do zapoznania się z pierwszą częścią dotyczącą Inteligencji Emocjonalnej INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE ZAWODOWYM CZ. 1

Oraz na Instagrama Firmowego https://www.instagram.com/instytut_izirk/?hl=en  

🙂

INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE ZAWODOWYM CZ. 1

INTELIGENCJA EMOCJONALNA W OBSZARZE ZAWODOWYM CZ. 1

 

W ostatnim czasie natknęłam się na doniesienia, pokazujące że Inteligencja Emocjonalna w dalszym ciągu jest słabą stroną w Polskich firmach. Zanim jednak przejdziemy do omówienia możliwych przyczyn i korzyści, zaczniemy od przedstawienia czym owa Inteligencja Emocjonalna jest i dlaczego jest uznana za ważną w obszarach zarówno osobistych jak i zawodowych.  

 

INTELIGENCJA EMOCJONALNA (IE)

 

Według Salovey & Mayer (1990), czyli badaczy którzy wprowadzili pojęcie IE do psychologii to: zdolność spostrzegania, oceny i wyrażania emocji w trafny i przystosowawczy sposób; zdolność rozumienia emocji i wiedzę o nich; zdolność docierania do i/lub wzbudzania emocji, które wspomagają aktywność poznawczą i działania adaptacyjne; a także zdolność kontrolowania emocji własnych i emocji innych ludzi.

 

Autorzy wyróżniają zdolności takie jak:
  • spostrzeganie i wyrażanie emocji: zauważanie emocji swoich jak różnicowanie szczerości emocji innych osób,
  • wykorzystanie emocji w myśleniu: które emocje mogą wesprzeć procesy myślowe, 
  • rozumowanie i analizowanie emocji oraz wykorzystywanie wiedzy emocjonalnej, zdolność rozumienia emocji złożonych
  • kontrolowanie i regulowanie emocji u siebie i innych (Jaworowska, Matczak, 2001; Mayer, Salovey, 1997) 

 

Przedstawiony wyżej model uznaje się za tzw. model zdolnościowy, gdzie IE jest rodzajem zdolności umysłowej, formą przetwarzania informacji. Trochę odmienna jest teoria przedstawiona przez Daniela Golemana, nazywana modelem mieszanym. Wydając książkę ,, Emotional Intelligence- Why it can matter more than IQ’’ (1995), autor sprawił, że temat ten został mocno spopularyzowany, szerzej omawiany oraz implikowany w różne obszary. Model mieszany przedstawiony przez autora, obejmuje również cechy osobowości i konsekwencje behawioralne oraz zdolności umysłowe, skłonności, preferencje itp. 

 

Daniel Goleman w swoich rozważaniach na temat IE zawiera 5 podstawowych umiejętności: 
  • samoświadomość własnych emocji oraz ich wpływu na innych ludzi,
  • motywacja i wytrwałość w dążeniu do zamierzonego celu,
  • samoregulacja i zarządzanie własnymi emocjami, w tym również odraczanie gratyfikacji,
  • świadomość społeczna i duże zdolności empatyczne ( rozpoznawanie emocji i potrzeb innych ludzi),
  • silnie wykształcone umiejętności społeczne umiejętność wzbudzania u innych pożądanych reakcji oraz umiejętność panowania nad własnymi emocjami w kontaktach interpersonalnych.

 

CO NA TO POLACY? 

 

Z jednej strony Polska znajduje się w światowej czołówce badań nad Inteligencją Emocjonalną. Badania prowadzone są w obszarach takich jak biznes, edukacja, rozwój osobisty. W 2019 na 7 Międzynarodowym Kongresie Inteligencji Emocjonalnej (International Congress on Emotional Intelligence), zostały przedstawione wyniki badań i warsztatów prowadzonych wśród polskich placówek edukacyjnych przez Instytut Rozwoju Emocji. Za wkład w rozwój nauki i implementacji Inteligencji Emocjonalnej, Instytut został wyróżniony jako najszybciej rozwijająca się instytucja na świecie w dziedzinie IE w ostatnich 2 latach. Myślę, że jest to ogromny powód do dumy. 

 

Niestety z drugiej strony raport o stanie inteligencji emocjonalnej w Polsce (2018) pokazuje, że ponad połowa pracowników zajmująca stanowiska kierownicze ma niski lub średni poziom IE. Badanie odbyło się w sposób samoopisowy, okazało się że badani zawyżali swoje zdolności w co najmniej 30 proc (największa różnica okazała się w zarządzaniu emocjami, gdzie aż 50 proc badanych uznało, że ma je rozwinięte na poziomie wyższym niż faktycznie miało to miejsce). Dodatkowo 35 proc. aktywnych zawodowo Polaków ma trudności z odpowiednim rozpoznawaniem emocji, a co więcej 62 proc. z ich samoregulacją i adekwatnym okazywaniem. 

 

Jedną z możliwych opcji wyjaśniających fakt, że pomimo pozytywnej sławy jaką ma IE tak spora liczba osób na wysokich stanowiskach nie może pochwalić się jej wysokim poziomem, jest przekonanie o osłabieniu swojej pozycji i przedstawieniu się jako osoby ,,do wykorzystania’’. Dalej gdzieś panuje przeświadczenie, że emocje nie są zbyt pomocne w działaniach biznesowych i lepiej ich tam w ogóle nie używać. Najlepsza sprawdza się chłodna kalkulacja. Również wychowanie i nauka sposobu okazywania i regulowania emocji jest kluczowa. 

 

Chłodna kalkulacja i odpowiednie kompetencje oraz wiedza są oczywiście niezaprzeczalnie potrzebne w obszarach zawodowym. Jednak , osoby które nie są zaprzyjaźnione ze swoimi emocjami, nie panują nad nimi, mogę dla przykładu wykorzystywać strategię tłumienia ich. Emocje natomiast muszą mieć zawsze gdzieś swoje ujście, dlatego nagłe wybuchy wściekłości, płaczu itp w sytuacji tłumienia, mogą być występować bardzo często. Osoby nie praktykujące w żaden sposób IE mogą nieadekwatnie reagować, być zbyt impulsywne lub zbyt wyciszone z sytuacjach negocjacyjnych czy innych ważnych rozmowach biznesowych. Dodatkowo warto zwrócić uwagę, że IE nie jest konkretną zdolnością, a zestawem umiejętności, które można kształtować. 

 

DOBRZE ZARZĄDZANE EMOCJE POMAGAJĄ

 

Jak się okazuje przywódcy, których cechują wysokie umiejętności związane z Inteligencją Emocjonalną, są świadomi swoich emocji oraz potrafią je wykorzystywać w sposób zwiększający efektywność ich pracy i wyników. Opanowali oni sztukę kontroli emocjami oraz rozpoznawania emocji i potrzeb innych ludzi. To właśnie dzięki wykorzystaniu emocji potrafią działać efektywnie, są zmotywowani oraz mają umiejętności do motywowania i rozumienia innych, co prowadzi do lepszej współpracy i atmosfery. Ludzie czują się zrozumienia i dobrze prowadzeni. 

 

Badania pokazują, że menedżerowie o wysokim poziomie IE: 
  • preferują bardziej efektywne style kierowania (Opolska, 2014; van Dijk, Freedman, 2007),
  • lepiej rozwiązują problemy złożone (Yukl, 2010) ,
  • efektywniej wykorzystują swój czas i lepiej dostosowują się do zaistniałej, często problematycznej sytuacji (Yukl, 2010).

 

Jeden z prekursorów, Goleman podkreśla iż w tak szybko rozwijającym się współczesnym rynku pracy IE jest kluczowym elementem zarządzania firmą, szczególnie w obszarach podnoszenia efektywności i wydajności pracy zespołowej. Oddziela on inteligencję emocjonalną od inteligencji ogólnej, nadając tej pierwszej większą wagę jeśli chodzi o osiąganie wybitnych rezultatów w pracy zawodowej.  Jean Graves autor książki Inteligencja emocjonalna 2.0, głosi że IE jest znacznie ważniejsza dla osiągnięcia sukcesu zawodowego, odpowiada on bowiem za 58 proc wyników w każdym zawodzie. Podłużne badania prowadzone przez Dulewicz i współpracowników (2003), wykazały że Inteligencja Emocjonalna jest ważniejszym czynnikiem rozwoju kierowników niż Intelekt. 

 

KORZYŚCI

 

Wyżej zostało wymienionych już sporo korzyści, jednak postarajmy się je trochę podsumować. 

 

Lepsze rozpoznawanie emocji zarówno u siebie i innych to lepsze DZIAŁANIE. Wzbudzone emocji zawsze gdzieś będą w nas siedzieć, dlatego warto je rozpoznawać i znać sposoby na efektywną ich regulacje i zarządzanie. Wysoka IE wiąże się ze zdolnością samo-motywacji, co wiąże się z osiąganiem celów. Natomiast rozpoznawanie emocji i potrzeb innych ludzi jest kluczem do budowania dobrego, zaangażowanego zespołu oraz zdobycia uznania i stworzenia dobrej atmosfery w której działania stają się bardzo efektywne.

Odnosząc się do słów założycielki Instytutu Rozwoju i Emocji, głosi ona że emocje są kluczem w uczeniu się. Lepsze radzenie sobie z emocjami to lepsza pamięć, większa kreatywność i nastawienie na osiąganie celów. 

Inteligencja emocjonalna wiąże się z lepszymi relacjami, spadkiem zachowań agresywnych, lepszym radzeniem sobie ze stresem. A idąc tropem, że psychika wpływa również na stan fizyczny i lepszym ZDROWIEM! 

 

W kolejnych częściach krótkiego cyklu o IE przyjrzymy się konkretnym obszarom biznesowym w których takie umiejętności mogą okazać się niezbędne oraz wprowadzimy kilka wskazówek jak można ćwiczyć kompetencje związane z Inteligencją Emocjonalną. 

 

Inteligencja Emocjonalna jest zestawem kluczowych umiejętności poruszania się po dzisiejszym świecie, zarówno osobistym jak i biznesowym. Należy podreślić, że są to umiejętności których można się nauczyć. Możemy Ci w tym pomóc 🙂 Zapraszamy serdecznie do zapoznania się z ofertą szkoleniową naszej firmy oraz do kontaktu, wspólnie ustalimy cele i obszary w których zmaksymalizujemy działania. 

.

KOMPETENCJE ZAWODOWE PRZYSZŁOŚCI 2020 (RAPORT INSTITUTE FOR THE FUTURE)

 

,,FUTURE WORK SKILLS 2020’’

 

Świat jest w permanentnej zmianie. Co za tym idzie największe instytucje na świecie próbują określić jakie kompetencje i umiejętności będą najbardziej pożądane, tak aby nie pozostać w tyle w czasie transformacji rzeczywistości. Umożliwi to tworzenie innowacyjnej, dobrej przyszłości. Do czynników kształtujących nowe myślenie zaliczane są m.in globalna łączność, sztuczna inteligencja, nowe media. 

Udało nam się dotrzeć do raportu opublikowanego przez Institute for the Future dla Instytutu Badawczego Uniwersytetu Phoenix.

Badacze z instytutu Instytut dla Przyszłości (IFTF), przedstawili czynniki które mogą być podstawą zmieniającej się rzeczywistości na rynku pracy oraz w całym społeczeństwie. Dodatkowo wyróżnili kompetencje i umiejętności, kluczowe dla rozwoju innowacyjnego, efektywnego świata. 

Badacze po szczegółowej analizie przeróżnych obszarów funkcjonowania, opinii ekspertów, wyróżnili 6 czynników napędzających przemiany. Omówimy pokrótce każdy z nich.

 

1. Wzrost długowieczności 

 

Wraz z postępem medycyny oraz licznych zaawansowanych badań, możemy powiedzieć o realnym przedłużeniu ludzkiego życia, przebiegającego w zdrowiu. Ma to swoje różne konsekwencje. Ludzie przedłużają swoje lata pracy, aby zapewnić sobie godną emeryturę. Dodatkowo wykonywanie kilku profesji w karierze zawodowej może stać się normą. Wiąże się to również z poprawą ogólnych sprawności intelektualnych i poznawczych oraz potrzebą kształcenia. Widoczną tendencją jest ogólne większe przywiązywanie uwagi do różnych aspektów zdrowia. 

 

2. Rozwój inteligentnych maszyn i systemów. 

 

Nie da się ukryć, że inteligentne maszyny oraz wszelakie systemy są już nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Proces wdrażania maszyn w ludzką codzienność rozpoczął się i wcale nie ma zamiaru się zatrzymywać. Wręcz przeciwnie. Jasne jest, że każdego dnia grono naukowców i badaczy stara się ulepszać np. dziedziny edukacji, medycyny, poprzez wprowadzanie w nie sztucznych inteligentnych maszyn. Taka sytuacja zmusza ludzkość do refleksji na temat funkcjonowania człowiek – maszyna. Gdzie są granice użyteczności owych maszyn, gdzie są w stanie nas zastąpić, a gdzie może dojść do współpracy. Może jednak są obszary w których systemy nie są w stanie zastąpić człowieka. Są również dyscypliny gdzie mogą nam umożliwić rozwój naszych kompetencji.

 

3. Zaprogramowany świat.
 

 ,,Każdy obiekt, każda interakcja, wszystko, z czym mamy kontakt będzie przekonwertowane na dane. Gdy odkodujemy świat wokół nas i zaczniemy postrzegać go przez pryzmat danych, będziemy stopniowo coraz bardziej koncentrować się na przetwarzaniu ich tak, aby osiągnąć żądane rezultaty. W ten sposób wejdziemy we „wszystkoprogramowalną erę” — erę myślenia o świecie w kategoriach obliczeniowości, programowalności i projektowalności.’’ cytat pochodzi z oficjalnej strony raportu. 

Prowadzenie firmy, zarządzanie zdrowiem, pracą itp. wymagać będzie interakcji z danymi. 

 

4. Nowa ekologia mediów. 

 

Media i technologie stają się coraz bardziej zaawansowane, tworząc nowy ekosystem. Mamy nowe sposoby komunikacji, nowy język. Co więcej internet staje się bardziej wizualny, niż tekstowy. Tworzymy filmy, animacje które przewijają się w każdych dziedzinach ludzkiego życia wywierając wpływ na społeczeństwo, wartości i kulturę, nie odstępują nas na krok. Wymaga to od nas również tworzenia pewnego własnego wizerunku w świecie online. 

Fajnie jednak było by przy tym wszystkim utrzymać jeszcze zdrowe zmysły i świadomość, że świat online jest permanentnie, intencjonalnie kreowany. Nie zawsze jest prawdziwy. Natomiast realne jest to że umieszczane informacje ulegają ciągłej zmianie. 

 

5.Superstruktury organizacyjne.

 

Niektóre tradycyjne teorie zarządzania mogą nie przynosić już pożądanych efektów. Inspiracja do zarządzania i tworzenia narzędzi szkoleniowe ,natomiast stają się dziedziny jak projektowanie gier, neuronauka i psychologia szczęścia. Dodatkowo niewyobrażalny wpływ mają media i nowe technologię. Poszerzają i reorganizując granice działań dla ludzi. Kreując nowe wartości i zbiorowa inteligencję. Dlatego ważne też będzie uczenie się innowacyjnego wykorzystywania nowych narzędzi społecznościowych do pracy zarówno w makro jak i mikro skali. Włączając całe społeczeństwa w działania. 

 

 

6. Globalnie połączony świat. 

 

Z definicji globalizacja to,,ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się „jednego świata”, światowego społeczeństwa. Zanikanie kategorii państwa narodowego, kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji”. Procesy te ciągle nam towarzyszą. Dlatego należy brać pod uwagę tworzenie strategii ponad granicami geograficznymi. 

 

 

10 KOMPETENCJI PRZYSZŁOŚCI

 

Na podstawie czynników kreujących nową rzeczywistość, wyróżnione zostało 10 kompetencji, które uznano za niezbędne do odniesieniu sukcesu na zmieniającym się rynku pracy. 

 

1. Odkrywanie sensu i nadawanie znaczenia 

zdolność do określenia głębszego sensu lub znaczenia tego co jest wyrażane. 

Podkreślenie kompetencji i umiejętności, których maszyny nie posiadają może wydawać się kluczowe. Nadal istnieją obszary w których maszyny nie potrafią dorównać ludziom. Odkrywanie i nadawanie sensu oraz znaczenia jest jedną z takich umiejętności. Jest to nasz kapitał.

 

2. Inteligencja społeczna

zdolność do nawiązywania relacji z innymi w głęboki i bezpośredni sposób. Umiejętność wyczuwania i stymulowania reakcji i pożądanych interakcji. 

O ile wiemy, że roboty są wyposażone już w pewne ,,emocje’’ i ,,kompetencje społeczne’’ dalej są one mocno ograniczone. Być może jest to uniwersalne i zarezerwowane dla ludzi, gdyż zarówno kompetencje społeczne jak i emocje są niezwykle skomplikowane, a więc jest to dla nas przewaga. 

 

3. Niekonwencjonalne i adaptacyjne myślenie
→ biegłość w myśleniu i znajdowaniu rozwiązań i odpowiedzi, wykraczających poza utartą rutynę i schematy.

Postępująca automatyzacja oraz outsourcing, powodują że takie myślenie jest wyjątkowo pożądane. Autorzy określają je mianem „umiejętności przystosowania się do sytuacji” — zdolnością reagowania w odpowiedni, adekwatny do sytuacji sposób, w obliczu nieprzewidzianego splotu okoliczności w danej chwili.

 

4. Kompetencje międzykulturowe

umiejętność działania w różnych środowiskach kulturowych. 

Ta kompetencja, może być wykorzystywana w przeróżnych obszarach życia, nie tylko zawodowych. Postępująca globalizacja, połączony świat sprawia, że rożne kultury przenikają się. Odmienne wartości, zwyczaje można spotkać w organizacjach w których panuje trend na różnorodność, umożliwiając ujrzenie problemów z różnej perspektywy. Oprócz tego delegowanie pracowników do innych krajów jest dosyć popularne. Procesy takie mogą odbywać się bezproblemowo ze względu na kompetencje twarde, jak znajomośc języków i zwyczajów. Również pewna otwartość, elastyczność i umiejętność wyczuwania drugiej strony jest niezbędna.

 

5. Myślenie obliczeniowe
→ umiejętność przekładania ogromnych ilości danych na abstrakcyjne pojęcia i umiejętność wyciągania wniosków na nich opartych. 

Wraz z wyżej wspomnianym zaprogramowanym światem, rośnie potrzeba na umiejętności wykorzystywania owych danych i przekładania ich na konkretne działania. Wymagania wobec pracowników wzrastają. Do pożądanych kompetencji zaliczają się umiejętności analizy statystycznej i rozumowania ilościowego. Dodatkowo potrzebna będzie pewna doza sceptyzmu , gdyż nawet najlepsze modele to tylko część prawdziwej rzeczywistości. 

 

6. Umiejętności korzystania z nowych mediów

→ umiejętność krytycznej oceny i opracowania treści z wykorzystaniem nowych form medialnych oraz wykorzystywanie tych mediów do komunikacji perswazyjnej. 

Popularność form takich jak blogi, filmy, podcasty jest zauważalna w naszej codzienności. Przewiduje się jednak, że będą one coraz bardziej dominowały w naszych miejscach pracy. Chodzi o wizualne formy, które odbiegają nieco od statystycznych slajdów. Być może chodzi o przeciążenie poznawcze i zbyt dużą ilość informacji docierającą do nas z każdej możliwej strony. Jednak forma dalej musi być wciągająca, aby nie zanudzić odbiorców. Dlategopolecane jest zwracanie uwagi na rozwijanie umiejętności w dziedzinie tworzenia obrazu, filmu oraz pozostanie ,,na czasie’’ z żargonem pojęciowym w tych obszarach. 

 

7. Transdyscyplinarność

→ znajomość i umiejętność rozumienia pojęć z różnych dziedzin. 

Bycie specjalistą w wąskiej dziedzinie, niestety może już nie wystarczać. Wraz z postępem świata, problemy które się pojawiają przybierają range mocno złożonych. Dlatego do rozwiązania potrzebna jest wiedza z różnych dyscyplin. Popularne może stać się tzw. ,,T-shaped’’, czyli wysoko rozwinięta wiedzy z przynajmniej jednej dziedziny, plus umiejętność porozumiewania się w języku innych branż. Do tego również potrzebna jest pewna otwartość i ciekawość świata.

 

8. Myślenie projektowe

→ umiejętność przedstawiania i opracowywania zadań i procedur w taki sposób, aby osiągnąć pożądane rezultaty. 

Chodzi o pewną umiejętność rozpoznawania jakiego rodzaju myślenie wymagane jest podczas wykonywania konkretnego zadania oraz przystosowaniu swojego środowiska tak, aby osiągnąć maksimum efektywności. Odkrycia neurofizyki podkreślają range naszego fizycznego otoczenia i jego wpływu na kształtowanie poznania. Fred Gage, neurobiolog zajmujący się badaniem i projektowaniem środowisk sprzyjających neurogenezie mówi: ,,zmiana środowiska-zmiana mózgu-zmiana zachowania’’

 

9. Zarządzanie obciążeniem kognitywnym

→ zdolność do rozróżniania i filtrowania i infromacji pod kątem ważności oraz rozumienia jak zmaksymalizować funkcjonowanie kognitywne , wykorzystując różne narzędzia i techniki

Ta umiejętność przyda się zarówno w pracy zawodowej jak i jest niezbędna dla naszego zdrowia psychicznego. Jesteśmy bombardowani tysiącami informacji, często sprzecznych i nie zawsze rzetelnych, z różnych urządzeń. Dlatego potrzebna jest pewne umiejętność, wypracowane techniki filtrowania informacji, hierarchizacji na istotne i użyteczne i te nie do końca.

 

10. Wirtualna współpracy
→ zdolność do wydajnej pracy, zaangażowania i wykazywania obecności jako członek wirtualnego zespołu.

Z tą kompetencją chyba nie da się nie zgodzić w obecnej sytuacji. Kiedy to większość pracy zawodowej, naukowej została przeniesiona do rzeczywistości online. Z jednej strony może wydawać się to łatwiejsze, jednak zabiera się ludziom pewne wypracowane umiejętności komunikacji niewerbalnej, dlatego tak ważne jest wypracowanie nowych strategii, aby np. uzyskać zmotywowany zespół.

 

Implikacje

Wyniki badania mówią nam dużo o tym jakie zachowania i umiejętności będą niezbędne w budowaniu innowacyjnej przyszłości. Zarówno od pracowników i pracodawców wymaga się pewnej elastyczności i otwartości do permanentnego kształcenia siebie i zmian środowiska pracy. Rozwijanie zdolności analitycznych, krytyczne myślenie, może okazać się konieczne. Widoczny jest również dalszy i poszerzający się wpływ mediów. Pomimo ogromnego wpływu i przeniesienia niekórych obszarów do świata online, umiejętności współpracy w grupie oraz pewne zdolności do odnalezienie się w środowisku międzynarodowym jest konieczne. Od pracodawców wymagać się będzie tworzenia planów i strategii uwzględniających transformującyświat oraz konieczność umożliwienia  kształcenie własnym pracownikom. Pod uwagę powinni brać szkolenia interdyscyplinarne z obszernych dziedzin. 

 

 

 

 

Inspiracją dla posta był raportu pt: „Future Work Skills 2020” opublikowanego przez Institute for the Future dla Instytutu Badawczego Uniwersytetu w Phoenix oraz strona firmy Alogic, która przetłumaczyła za zgodą instytutu ten raport. 

Raport dostępny w wersji anglojęzycznej: 

https://www.iftf.org/uploads/media/SR-1382A_UPRI_future_work_skills_sm.pdf

 

 

Chcieć to nie zawsze móc. Pułapka pozytywnych emocji i symulacje mentalne

 

 

Tak jak większość osób, bardzo chcielibyśmy żeby postawione cele zawsze były łatwe i przyjemne do spełnieniem a i przede wszystkim żeby  zawsze chciało nam się je realizować. Niestety tak nie jest. Powodów jest mnóstwo. Od braku odpowiednio sformułowanego celu, który nie wzbudza w nas pokładów energetycznych i działania, do braku wiedzy i potrzebnych narzędzi jak ten cel sfinalizować. Być może gdzieś również nie dotyka specjalnie naszych podstawowych wartości, to również może okazać się przeszkodą. A być może po prostu wzięliśmy na siebie zbyt dużo pracy. Powodów jest dużo. 

W tym poście zajmiemy się pozytywnymi emocjami , tym razem ich dysfunkcjonalnej strony jeśli chodzi o osiąganie celów. Dodatkowo wyjaśnimy czym jest symulacja mentalna i jak może okazać się pomocna przy realizacji naszych pragnień. 

 

CHCIEĆ A MÓC

Chcenie to świetnie początek jeśli chodzi o proces osiągania celów, ale żeby zadziało się coś faktycznie, działanie musi być opatrzone w różne inne czynniki.

Według prof. Łukaszewskiego, wybitnego psychologa, termin motywacja można zdefiniować jako ,,wszelkiego rodzaju mechanizmy odpowiedzialne za uruchomienie, UKIERUNKOWANIE ,PODTRZYMANIE i zakończenie zachowania. Dotyczące zarówno mechanizmów zachowań prostych jak i zachowań złożonych, zarówno mechanizmów wewnętrznych jak i zewnętrznych, afektywnych (emocjonalnych) i poznawczych (bardziej umysłowych, refleksyjnych).

Właśnie, być może już dokładnie wiemy co chcemy osiągnąć. Obraz który mamy w głowie naszego wymarzonego celu napawa nas niesamowitym optymizmem i zastrzykiem emocji. Odpowiada on jednak za uruchomienie całego procesu motywacyjnego, a na tym, jak widać w powyższej definicji, się nie kończy.

Większym problemem okazuje się ukierunkowanie, a przede wszystkim podtrzymanie mechanizmów motywacyjnych. Często po prostu nie układamy sobie konkretnego planu działania, aby dokładnie krok po kroku wiedzieć co mamy zrobić. Dodatkowo istotną częścią jest nie kłócenie się z tym planem 🙂 Nie chodzi nam o ewentualną modyfikację w celu zwiększenia skuteczności, a o wymiar ,,zrobię jutro’’. Taki plan napisany na kartce może okazać się kluczem do sukcesu. Warto wziąć pod uwagę również wszelkie dystraktory, niebezpieczeństwa i sposoby poradzenia sobie z nimi. 

 

 

SAMOREGULACJA I SAMOKONTROLA

W kwestii kłótni i dyskusji, które czasem prowadzimy ze sobą odnośnie naszych większych czy mniejszych celów, a dokładniej działań które mamy podjąć, aby je osiągnąć, dobrze jest rozróżnić dwa czynniki SAMOREGULACJĘ I SAMOKONTROLĘ. 

 

SAMOREGULACJA to trochę dogadzanie sobie. To działanie, które skupia się na podnoszeniu naszych pozytywnych emocji TU I TERAZ i utrzymaniu dobrostanu organizmu. Brzmi dobrze, jednak podczas gdy jesteśmy skupieni na małych przyjemnościach, przeszkadzamy w realizacji naszego większego celu. Przykładem może być zdanie ,, dzisiaj nie pójdę na siłownie gdyż jest za zimno i pada’’ (podczas gdy naszym postanowieniem było chodzenie na siłownię przez tydzień). Tu i teraz poczujemy się lepiej jednak w dłuższym wymiarze będziemy z siebie niezadowoleni i rozczarowani. 

 

SAMOKONTROLA natomiast powiązana jest z naszym zewnętrznym celem. Nie jest zależna od naszych emocji, ale poparta działaniem w zgodzie z realizacją pragnienia. Wymaga jednak od nas trochę samodyscypliny i wysiłku. Na dłuższą metę osiągając to co założyliśmy wzmacnia samoocenę, sprawczość oraz wzbudza dumę i satysfakcję. Co motywuję nas do kolejnych działań. 

 

Warto zastanowić się jakie zachowania i wymówki najczęściej wkradają nam się podczas gdy stawiamy sobie jakieś wyzwania. Co więcej warto zastanowić się nad swoimi podstawowymi wartościami i to na ich podstawie formułować cele. Jest dużo większa szansa, że samokontrola wygra w wewnętrznej dyskusji 🙂 

 

Co jednak z tymi gloryfikowany pozytywnymi emocjami. Okazuję się, że nie są one zawsze najlepszym rozwiązaniem jeśli chodzi o nasze cele. Oczywiście powinny pojawić się po ich osiągnięciu. 

 

 

PUŁAPKA POZYTYWNYCH EMOCJI

Jeśli chodzi o pozytywne emocje w związku z osiąganiem celów, warto poruszyć kilka kwestii. 

 

Po pierwsze są bliższe ww. samoregulacji. Jako ludzie lubimy się po prostu dobrze czuć, lubimy przyjemności. Natomiast nie jesteśmy do końca otwarci na dyskomfort. Co może okazać się pułapką, gdyż działanie zgodne z celami wbrew pozorom nie musi być przyjemne. Wymaga natomiast poświęceń, zazwyczaj dużego nakładu pracy i okraszone jest sporą ilością wyborów, pokroju czy popracować czy iść ze znajomymi na piwko. Czy zjeść ten kawałek ciasta chociaż obiecałem/am sobie że nie będę jeść słodyczy przez miesiąc. W związku z takimi i podobnymi wyborami może pojawić się napięcie. Mamy tendencję również do działania które zniweluję to napięcie i przyniesie nam ulgę natychmiast. Oczywiście niektórzy mają większość zdolność do odraczania gratyfikacji (nagrody), ale spokojna głowa, takiego działania również da się nauczyć. Im częściej ćwiczone tym łatwiej będzie ,,ignorować’’ napięcie i nakierować uwagę na realizację postawionego celu.

 

Kolejną pułapka jest to, że pozytywne emocje mogą dać nam kopa energetycznego na początek podczas tworzenia celu. Jednak ten początkowy etap, samego wyobrażania celu (i tylko wyłącznie jego ostatecznego efektu), może zabrać nam tak dużo energii, że zabraknie nam jej na działanie. 

 

Co więcej warto rozróżnić BIERNE MYŚLENIE POZYTYWNE oraz AKTYWNE MYŚLENIE POZYTYWNE.

To pierwsze wiążę się z samym myślenie o sukcesie, opiera się trochę na myśleniu życzeniowym oraz na tym ,,że będzie dobrze’’. Takie myślenie ma swoją funkcję ochronną w sytuacjach kiedy jesteśmy pozbawieni kontroli, nie mamy wpływu na to co się dzieje. Myślenie pozytywne aktywne, natomiast zawiera kombinację optymistycznego myślenia i włożonego wysiłku. Takie osoby oprócz wyobrażenia tworzą plan i działają zgodnie z nim. 

 

I tak zapraszam do jednej z propozycji rozwiązania jakim jest: symulacja mentalna.

 

 

SYMULACJA MENTALNA 

Na temat symulacji mentalnych, stworzono wiele mitów. Są one mylone z wybitnie pozytywnym i tylko pozytywnym myśleniem, wyobrażaniem sobie swoich celów i wiarą, że wszystko się magicznym sposobem zrobi, samo. A my spokojnie będziemy sobie tylko myśleć. No niestety nie ma tak łatwo 😉

 

Symulacje mentalne faktycznie opierają się na wyobrażeniach. Jednak muszą zadziać się one zgodnie z pewnymi regułami. Co więcej ich skuteczność poparta jest już nie mała ilością badań, ale w żadnym nie ma powiedziane, że ROBI SIĘ TO SAMO. Technika ta uznana jest za skuteczną i pomocną w osiąganiu celów. Jednak nasza wytrwałość i działanie dalej jest uwzględnione 🙂 

Według definicji Słownika języka polskiego (Szymczak, 1981, t. III, s. 826), „wyobraź­nia to zdolność do tworzenia wyobrażeń twórczych, przewidywania, uzupełniania i odtwarzania oraz zdolność przedstawia­nia sobie zgodnie z własną wolą sytu­acji, osób, przedmiotów, zjawisk itp. nie­ widzianych dotąd; fantazja, imaginacja”, ,, a wyobrażenie definiowane jest jako „wywołany w świadomości obraz przedmiotu lub sytuacji, które w danej chwili nie od­działują na narządy zmysłowe człowieka, opierający się na uprzednio poczynio­nych spostrzeżeniach i fantazji; gdy mają charakter wspomnieniowy, są to wyobra­żenia odtwórcze; gdy dotyczą treści nie­rzeczywistej, bez charakteru wspomnie­niowego, określane są jako twórcze lub fantazyjne” (op. cit, s. 826).

 

Symulacje mentalne polegają na wizualizacji, wyobrażaniu sobie czegoś w umyśle. Jednak badania pokazują, że aby zwiększyć prawdopodobieństwo osiągnięcia założonego celu, a nawet zwiększenia po prostu prawdopodobieństwa że wdrożymy działanie (że się ruszymy z miejsca), jest wizualizacja NIE SAMEGO WYNIKU, a CAŁEGO PROCESU. Dokładnie krok po kroku co musimy zrobić. Jak wynika ze wcześniejszej definicji motywacji, sam cel jest ważny, jednak proces wdrażania i podtrzymanie jest tak samo istotny.

Wyobrażanie samego procesu może zakończyć się tzw. ZASTĘPCZĄ GRATYFIKACJĄ. Co oznacza, że w naszej głowie już osiągnęliśmy zakładane pragnienie. Z naszym mózgiem jest tak, że nie do końca potrafi odróżnić faktyczne doświadczanie od wyobrażenia. Podczas wizualizacji w mózgu aktywują się PRAWIE te same obszary co podczas działania, odpowiedzialne za planowanie i projektowanie ruchu (oprócz części wykonawczej).

 

Działania związane z wizualizacją są poparte wieloma badaniami. Jedną z czołowych badaczy jest Shelley Taylor. Przeprowadziła ona badanie na 3 grupach studentów. Pierwsza z nich miała wyobrażać sobie tylko pozytywny wynik egzaminu przez 15 minut (7 dni). Natomiast druga miała za zadanie wyobrażać sobie WSZYSTKIE DZIAŁANIA, które mają prowadzić do celu (pójście do biblioteki, czytanie książek, robienie notatek). Co więcej wyobrażali sobie również jak zwalczają wszelkie dystraktory. Trzecia grupa po prostu jak zawsze przygotowywała się do egzaminu. Okazało się, że grupa która wyobrażała sobie cały proces siadała do nauki dużo szybciej oraz uzyskała średnio 8 pkt więcej niż reszta badanych. Ciekawe jest również to, że grupa która skupiała się na tylko pozytywnym wyniku, wypadła gorzej nawet niż grupa która nie używała wyobrażeń. (ww. zastępcza gratyfikacja ). 

 

Treningi mentalne są bardzo często używane w psychologii sportu. Okazuje się ,że praktykę świadomego tworzenia obrazów mentalnych, można uznać jako efektywny sposób poprawy umiejętności motorycznych. Dla przykładu wyobrażanie każdego stawianego kroku podczas biegu, a nawet ruchu kolana, może faktycznie pomóc w osiąganiu ponadprzeciętnych wyników. Odnosi się to również do uderzenia piłki rakietą, strzału z łuku itp. 

 

Sukcesy można tłumaczyć tym, że symulacje mentalne zmniejszają poziom odczuwanego lęku, pomagają w formułowaniu szczegółowego planu działania oraz przygotowują na ewentualne przeszkody

 

Wizualizacja oczywiście nie zastąpi działania. Ma tylko przygotować i zmotywować do jego podjęcia 🙂

 

My od siebie chcielibyśmy serdecznie zaprosić do zapoznania z artykułami, wywiadami Dr. Ewy Jarczewskiej-Gerc. Wykładowczyni na Warszawskim SWPS, trenera i szkoleniowca ,specjalizującego się w psychologii motywacji, realizowaniu celów, zarządzaniu stresem i czasem oraz treningiem mentalnym. Pani Doktor napisała wspaniałą książkę ,,Rola wyobrażeń w osiąganiu celów. Symulacje mentalne” do której z czystym sercem odsyłamy 🙂 Jej przekazywana wiedza była również inspiracją podczas przygotowania tego posta 🙂 

 

Osiąganie celów wiąże się z wieloma przeszkodami, wyrzeczeniami i wyborami. My od siebie przesyłamy małe wskazówki: 
  • oprócz celu przygotuj również dokładny plan działania, zapisz go,
  • nie kłóć się z wcześniej zapisanym działaniem (widocznie było dla Ciebie ważne, także się go trzymaj 😉
  • przez np. miesiąc postaraj się nie dyskutować ze swoim celem i działaniem do niego prowadzącym (zapewniam że z czasem jest łatwiej),
  • cele postaraj się stawiać zgodnie ze swoimi wartościami (jest większa szansa, na ich osiągnięcie i wygraną samokontroli )
  • wzbudzaj w sobie poczucie DUMY (działa lepiej niż poczucie winy),
  • wizualizuj sobie dokładnie cały proces , będzie Ci łatwiej nawet go rozpocząć i przygotować się na ewentualne przeszkody 🙂

 

 

 

 

 

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą szkoleniową firmy IZIRK. 

Oraz na Instagrama firmowego na którym znajdą Państwo wiele ciekawostek związanych z żywieniem, psychologią, pisanych przez dietetyka klinicznego oraz psychologa klinicznego. Dodatkowo umieszczane są informację odnośnie oferty firmy IZIRK oraz terminów naborów na dofinansowania. SERDECZNIE ZAPRASZAMY 🙂 

 

 

 

 

 

 

 

 

DOŚWIADCZENIE, REFLEKSJA, ZASTOSOWANIE= SKUTECZNOŚĆ SZKOLEŃ IZIRK

 

 

MODEL DAVIDA KOLBA JAKO PODSTAWA 

 

Jako firma staramy się utrzymać jak najwyższy poziom efektywności i sprawczości Państwa działań. Jednym z narzędzi na których opieramy swoje szkolenia jest CYKL KOLBA. Podstawową przesłanką modelu jest to, że człowiek najlepiej uczy się przez doświadczenie (własne, ale również innych co później zostanie rozwinięte). Jeśli do doświadczenia dodamy składnik refleksji, otrzymamy kombinację perfekcyjną. Dlatego właśnie po latach szkoleń, możemy z przekonaniem uznać, że model Kolba jest skutecznym narzędziem, który jest podstawą do dalszych działań. 

 

Autor uznaje doświadczenie jako istotę nauki. Twierdzi on że nauczanie jest procesem, a nie wynikiem, które cechują ciągłość. Co więcej nauka to kreowanie wiedzy, którą uczeń zdobywa, a później sam testuje. Aby mogło dojść do przemiany jawnych zachowań w procesy poznawcze (czyli to co przyjmiemy do siebie i będziemy wykorzystywać w dalszych poczynaniach) musi zajść REFLEKSJA. Dlatego David Kolb poleca stosowanie ćwiczeń polegających na dyskusji, myśleniu twórczym i wglądzie we własne emocje. 

 

Cykl D. Kolba zwany również Modelem Uczenia się przez Doświadczenie (Experiential Learning Model), można rozpocząć w dowolnym momencie, ale należy przejść przez wszystkie 4 etapy. Każdy etap wspiera kolejne ale też wynika z poprzedniego. Na szkoleniach łączymy ze sobą teorię, działanie, planowanie oraz refleksję. 

 

Oto omawiany model. 

 

DOŚWIADCZENIE

 

Na tym etapie jednostka zagłębiaja się w konkretne doświadczenia. Obserwując przy tym co się z nią dzieje, jakie zmysły mogą się wyostrzać. Na szkoleniach może zadziać się to na różne sposoby dla przykładu ćwiczenia, symulacje sytuacji i odgrywanie ról. Uczestnicy mogą zostać poproszeni o przywołanie własnego przeżycia. Bardzo ważne jest zaangażowanie oraz powiązanie danego omawianego tematu z własną osobą, aby można było się ,,wczuć’’ w sytuacje oraz aby faza uczenia mogła się rozpocząć 🙂

 

OBSERWACJA I REFLEKSJA

 

Na tym etapie jednostka, powinna zadać sobie pytanie ,,co się wydarzyło?’’ jak było? Refleksja jest bardzo ważna szczególnie jeśli pracujemy nad nabyciem nowej wiedzy. Istnieją różne modele refleksyjnej praktyki, lecz ten konkretny, opieraj się na patrzeniu wstecz, celem nauczenia się czegoś z tego co już się wydarzyło oraz na naszych emocjach. Służy rozwiązywaniu złożonych problemów. Może pojawić się również krytyczna refleksja, która prowadzi do zmiany przekonań (tzw. zmiany poznawczej) i znajdowaniu nowych perspektyw.

 

Metody pracy na tym etapie mogą obejmować dyskusje z uczestnikami oraz trenerem obserwację innych itp. W tym momencie chcemy podkreślić, że podczas naszych szkoleń skupiamy się, aby dać szansę wszystkim na podzielenie się własnymi refleksjami, zachęcamy, nie zmuszamy :). Jest to szczególnie ważne, gdyż doświadczenie które się pojawia może być dla jednostki bolesne, dlatego tak ważna może okazać się pomoc i wiedza uzyskana od prowadzącego. 

 

Ważną kwestią na tym etapie może okazać się → 

 

UCZENIE SIĘ PRZEZ OBSERWACJĘ 

 

Jednym z typów uczenia się nowych zachowań jest właśnie uzyskane poprzez obserwację innych osób. Jednostka obserwując innych ma możliwość przejścia przez proces nabywania nowych zachowań ,,bez doświadczania ich na własnej skórze’’. Jest to pewna szansa na szybsze wprowadzenie nowych zachowań. Do zobrazowania tego rodzaju nabywania wiedzy, przytoczone zostanie badanie z 1997 roku. Zespół badaczy udowodnił, że ilość oglądanych negatywnych treści w telewizji (przemocowych), ma ogromnie negatywny wpływ na dalsze funkcjonowanie. Obserwacją, przez dwa lata, zostało objętych 557 dzieci. Badacze skupiali się na treściach, które dzieciaki oglądały. Po 15 latach 329 z nich zostało zbadane kwestionariuszem. Okazało się, że te jednostki które oglądały dużo przemocy, przejawiały najwyższy poziom agresji w życiu codziennym. 

Z drugiej strony, wykazano, że oprócz zachowań agresywnych dzieci mogą uczyć się również, w ten sam sposób, zachowań prospołecznych. (Mares i Woodard, 2005). Nauka ta opiera się na zastępczych nagrodach i karach. 

Możemy wysunąć zatem hipotezę, że warsztaty i szkolenia są doskonałym miejscem na uczenie się poprzez obserwację innych. Miejsce gdzie można się zainspirować zarówno uczestnikami jak i samym prowadzącym 🙂

 

 

GENERALIZACJA/ KONCEPTUALIZACJA. 

 

Czyli Połączenie w całość. Ten etap ma służyć uogólnieniu wyników, nabyciu zdolności tworzenia nowych pojęć i koncepcji. ,,Jak wytłumaczę to co zaobserwowałem/am?’’ jakie wnioski mogę wyciągnąć z tych obserwacji’. Jednostka analizuje czego doświadczyła oraz jak ta nauka wpłynęła na jej aktywność. Posłużenie się teoriami i modelami wcześniej wykorzystanymi jest niezwykle ważna. Refleksja jest kluczowa, gdyż łączy teorię i analizę doświadczenia. 

 

WARTO PAMIĘTAĆ! 

 

Psycholog Raymond Cattell, podzielił inteligencję człowieka na dwa rodzaje. Inteligencję płynną i skrystalizowaną. Definicja pierwszej mówi nam, że jest to zdolność dostrzegania relacji złożonych oraz rozwiązywania problemów. Mierzona jest za pomocą testów wzorów układanych z klocków i wizualizacji przestrzennej. Ten rodzaj pomaga nam podczas radzenia sobie z nowymi, abstrakcyjnymi problemami. Natomiast drugi rodzaj inteligencji, pomocny jest podczas nawracających wyzwań życiowych. Obejmuje indywidualną wiedzę, nabytą przez osobą i element możliwości dostępu do tej wiedzy. Mierzy się nią testami słownikowymi, arytmetycznymi i ogólnej wiedzy. Co to dla nas oznacza? Inteligencja krystaliczna może być rozwijana przez cały czas. Jest ona wynikiem nowych doświadczeń i nabywania wiedzy. Kształtuje się pod wpływem środowiska i nabywania nowego doświadczenia. To kolejny argument przemawiający za inwestowaniem i odkrywaniem siebie.

 

 

ZASTOSOWANIE

 

Aktywne Eksperymentowanie, czyli zaplanuj zastosowanie. Chodzi o testowanie nowych koncepcji, pojęć, zasad w nowych sytuacjach. Wnioski które wychodzą,podczas eksperymentowania są podstawą do zmian w przyszłości. Nie wdrażamy już zachowań na oślep, gdyż w poprzednich etapach wypracowaliśmy wiedzę na temat mechanizmów czy obowiązujących prawidłowości. Cykl Kolba trwa dalej. Jednostki aplikują nowo zdobytą wiedzę w konkretne doświadczenia.

 

W tym momencie warto podeprzeć się kolejną ciekawostką psychologiczną (a dokładniej neuropsychologiczną), dotyczącą plastyczności mózgu.
,,Plastyczność mózgu odnosi się do zdolności układu nerwowego i do zmiany jego struktury i funkcjonowania w ciągu całego życia w odpowiedzi na zmiany środowiskowe. Neuroplastyczność lub plastyczność neuronalna, pozwala na regenerację neuronów zarówno anatomicznie, jak i funkcjonalnie oraz na formowanie nowych połączeń synaptycznych. Plastyczność mózgu to zdolność mózgu do regeneracji i samo restrukturyzacji. Ten potencjał adaptacyjny układu nerwowego pozwala mózgowi wyzdrowieć po zaburzeniach lub urazach’’* 

 

 *źródło: https://www.cognifit.com/pl/brain-plasticity-and-cognition

 

Nasz mózg zmienia się przez całe życie. Mamy realny wpływ na postępujące zmiany. Nasza aktywność, to czego i jak często się uczymy, jakie zdobywamy nowe doświadczenia i umiejętności ma wpływ na sprawność i szybkość funkcjonowania naszego mózgu. Gdy jesteśmy zaangażowani w nową naukę i nowe doświadczenia, nasz mózg tworzy nowe ścieżki neuronowe. Czyli za każdym razem gdy zdobywamy nową wiedzę (poprzez praktykę), komunikacja między neuronami zwiększa się, a mózg się zmienia. Dzięki nauce, pracy itp. usprawniamy te które już posiadamy oraz tworzymy nowe połączenia. Poprawiając zarazem efektywność naszych działań i wpływamy na nasze umiejętności. Badania potwierdzają, że systematyczna praca umysłowa zwiększa: zdolności intelektualne, poprawia koncentrację, pamięć, logiczne myślenie i umożliwia rozwój inteligencji płynnej (wyżej wspomnianej). Nasz mózg jest jak mięsień, który nie używany wiotczeje, przyczyniając się do obniżenia skuteczności działań. Natomiast regularna stymulacja poprawia jego działanie oraz daje szansę na sprawne funkcjonowanie do późnych lat.

 

 

OTWARTOŚĆ 

 

David Kolb w swojej książce Experiential learning: Experience as the source of learning and development, podkreśla iż żeby jednostka przyswoiła nową wiedzę, umiejętności czy postawy musi dysponować zdolnościami z każdem fazy uczenia się. Oznacza to, że uczestnicy powinni przyjmować postawy otwarte, w pełni zaangażowane, bez uprzedzeń. Zaangażowane w poddawanie swoich doświadczeń refleksji i obserwacji z różnych perspektyw. Dodatkowo ważne jest tworzenie nowych koncepcji integrujących ich obserwację oraz zdolność do wykorzystywania tych koncepcji do rozwiązywania problemów.

 

ROZWÓJ POZNAWCZY-PIAGET

 

Przy rozważaniach na temat skuteczności modelu Kolba, warto wspomnieć że jest to narzędzie które powstało w oparciu o rozważania wielu psychologów. Jednym z nich jest sam Jean Piaget. Jego teoria na temat stadiów rozwoju intelektualnego jest popularna wśród psychologów zajmujących się rozwojem człowieka, do dzisiaj

Piaget twierdził że rozwój oparty jest na interakcji człowieka ze środowiskiem. Kształtuje je, ale również odbiera.

Aby lepiej zrozumieć teorię, musimy odnieść się do paru pojęć wprowadzonych przez autora tj.:

  • SCHEMAT: określenie struktury poznawczej, czyli pewne schematy, ,,ścieżki’’, umożliwiające jednostce interpretowanie otaczającego świata. Pod wpływem doświadczeń jeden schemat jest łączony i zintegrowany z innymi, tworząc złożone wzorce zachowań
  • ASYMILACJA: dopasowanie nowych elementów (np. zachowań) do już posiadanych. Czyli włączamy świat zewnętrzny,pod wpływem nowych doświadczeń do już ukształtowanych struktur w naszym mózgu i rozwijamy się
  • AKOMODACJA: tutaj natomiast modyfikujemy struktury, schematy, aby lepiej przyswoić i lepiej przejść procesy rozwojowe. Staramy dobrze dopasować do środowiska.

 

Rozwój poznawczy jest wynikiem przeplatania się procesów asymilacji i akomodacji. Autor podzielił rozwój na 4 stadia, aby ułatwić zauważenie charakterystycznych procesów w określonym czasie. Ostatni nazwał ,, operacjami formalnymi’. W tym czasie nabywamy już zdolności rozumowania i myślenia hipotetycznego, poszukujemy odpowiedzi na pytania, rozmyślamy (o tych poważnych i mniej poważnych sprawach). Testujemy i tworzymy swoją rzeczywistość. 

 

 

 

Cykl Kolba oraz wiele różnych narzędzi wykorzystywane są na naszych szkoleniach. Doświadczenie i wiedza naszych trenerów pozwala w profesjonalny sposób zadbać o Państwa rozwój i efektywne działania. Szczególnie troszczymy się, aby w momencie zakończenia szkolenia, byli Państwo wyposażeni w zestaw narzędzi, technik które pozwolą zwiększyć skuteczność działań, a co za tym idzie zwiększyć wydajność Państwa przedsiębiorstw. 

 

Serdecznie zapraszamy do kontaktu z IZIRK. Odpowiemy na wszelkie pytania,  dobierzemy tematykę szkoleń pod Państwa potrzeby oraz zapewnimy profesjonalne ale również kreatywne i innowacyjne szkolenia. 

 

Zapraszamy również na naszego firmowego INSTAGRAMA 

 

 

OPTYMIZM I STYL ATRYBUCJI- JAK MYŚLĄ CI NAJBARDZIEJ ZMOTYWOWANI 

 

Zastanawiałeś/aś się może kiedyś dlaczego jednym ludziom udaje się osiągnąć bardzo dużo (podkreślam, że dla każdego bardzo dużo jest czymś innym 🙂 ), zaś drudzy odpuszczają gdzieś po drodze. Może wydaje Ci się, że niektórzy mają jakieś wrodzone predyspozycję ktore sprzyjają im w osiąganiu sukcesu, a może uważasz że to kwestia szczęścia i sprzyjających warunków zewnętrznych. Najprawdopodobniej i jedno i drugie jest prawdą 🙂 

W tym poście zajmiemy się kwestiami atrybucji oraz optymistycznym i pesymistycznym stylem postrzegania rzeczywistości i ich wpływem na motywacje i działanie.

 

Prawdopodobnie nikt nie zna osoby, której zawsze wszystko się chce. Natomiast wszyscy znamy, albo jesteśmy osobami, które pomimo tego, że nam się bardzo czegoś nie chce robić i tak podejmujemy działania. Może zdarzyło Wam się usłyszeć budzić o godzinie 6 rano i zadać sobie pytanie czy ja na pewno muszę wstać, to łóżko jest jak magnes, jest zimno, ciemno itp. Jednak po krótszym lub dłuższym czasie udaje nam się z niego wstać. Dlaczego? Zadając sobie to pytanie wchodzimy w obszar istoty motywacji.

Czym jest motywacja? Na początek krótka definicja ,, Motywacja to proces inicjowania, kierowania i podtrzymywania aktywności fizycznych i psychicznych, obejmuje mechanizmy wyboru określonego działania spośród innych oraz energię i wytrwałość reagowania ‘’.

 

Psychologowie mają wiele powodów, aby zajmować się kwestiami motywacji. Obserwując ludzi dochodzą do różnych wniosków na temat zmienności zachowania np. czemu jednego dnia dobrze radzisz sobie z zadaniem, innego już nie. Ich uwagę przykuwa również kwestia wytrwałości w działaniu oraz przekraczaniu pewnych wewnętrznych barier w celu osiągania różnych postawionych celów, w sytuacjach kiedy na pierwszy rzut oka łatwiej byłoby zrezygnować z czynności niż w niej trwać. 

Oto Dawka teorii 🙂 

Jedną z podstawowych konceptów motywacyjnych jest teoria popędu. Głosi pogląd, że człowiek trwale próbuje zachować homeostazę w organizmie, czyli stan równowagi, uwzględniając warunki biologiczne. Popędy to takie stany, które dają nam znać że coś jest nie tak i czegoś nam brakuje (fizjologicznie). Powstają one na skutek pewnej deprywacji organizmy np. głodu, który powoduje napięcie pobudzając nas do działania. Wzmacniane są one i powtarzane, gdyż powodują obniżenie napięcia w organizmie. Teoria w której zawiera się tylko popędy jest zbyt uboga. Badacze zaobserwowali, iż nie wszystkie zachowania są motywowane podstawowymi czynnikami jakimi są pragnienia. Dlatego zostały dodane podniety. Są to zewnętrzne bodźce lub nagrody, które motywują zachowanie i nie są powiązane bezpośrednio z potrzebami czysto biologicznymi. Dla przykładu są to zachowania jak oglądanie filmików na youtubie, do późna pomimo tego że powinniśmy się wyspać. Sytuacje gdzie pewnego rodzaju czynniki z otoczenia działają jako ,,zachęcające’’ dla nas. Oznacza to, że zachowanie może być wypadkową zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych źródeł motywacji. Inną perspektywą jest teoria instynktów. Wrodzonych tendencji zachowań, niezbędnych do przetrwania danego gatunku. Czyli zachowania które pozostały nam po zwierzętach. 

Psychologowie, którzy badali poznawcze aspekty funkcjonowania człowieka przedstawili teorię wskazującą, iż motywacją nie jest obiektywna rzeczywistość świata zewnętrznego, a jedynie subiektywna jej interpretacja. Inaczej mówiąc skupiamy się na naszych subiektywnych oczekiwaniach i przypuszczalnych konsekwencjach, które mają przynieść nasze zachowania. 

Amerykański psycholog Julian Rotter, twórca teorii poczucia umiejscowienia kontroli (wpisującą się w teorię społecznego uczenia się), głosi iż człowiek angażuje się w dane zachowanie na tyle na ile silne jest jego oczekiwanie osiągnięciu celu, które towarzyszy działaniom oraz to na ile wiążę się z osobistymi wartosciami. Tak więc to czy zaangażujemy się w naukę, zamiast iść na imprezę może być związane z siłą oczekiwania osiągnięcia dobrego wyniku i na ile ogólnie ten przedmiot czy edukacja są cenionymi wartościami w  naszym życiu. Ta rozbieżność między oczekiwaniami, a rzeczywistością może motywować Cię do zachowań korygujących. Warto wspomnieć tutaj również o mechanizmie społecznego uczenia się. Podkreślającą rolę obserwacji i naśladowania zachowań innych osób. W grupie zazwyczaj są jakieś określone standardy, wyznawane wartości, jeśli poczujemy że nasz zachowanie od nich odstaje jesteśmy skłonni i wewnętrznie zmotywowany do zmiany. 

 

STYLE ATRYBUCJI

 

Podejmując tematykę motywacji, a w szczególności podtrzymywania działania pomimo przeciwności i porażek, bardzo ważną  kwestią jest nasza subiektywna ocena. Tutaj wchodzimy w obszar ATRYBUCJI. Atrybucje dostarczają nam odpowiedzi na pytanie w jakim stopniu przyczyna rezultatu działania leże w jednostce, a na ile pochodzi z otoczenia. Podstawowym podziałem atrybucji są: sytuacyjne (zadziało się coś niesprzyjającego z zewnątrz) i wewnętrzne, dyspozycyjne (np. nie mam wystarczająco wiedzy). Psychologowie jednak posunęli się o krok dalej, rozszerzając model o czynniki stabilne: zdolności i trudności zadania oraz niestabilne: wysiłek i szczęście. Czyli kombinacja dwóch wymiarów atrybucji (wewnętrznej i zewnętrznej), może dawać cztery możliwe rezultaty→ 

  • ZDOLNOŚCI  są one w miarę stabilną częścią oceny człowiekam, które przypisuje on sobie wewnętrznie, oceniając czy były wystarczające przy wykonywanym działania,
  • WYSIŁEK zalicza się do niestabilnej części sytuacji, gdyż jest on zmienny i zależy od jednostki, dlatego umiejscowiony jest w atrybucji wewnętrznej,
  • TRUDNOŚĆ ZADANIA, jest zmienną zewnętrzną, ale w miarę stabilną,
  • SZCZĘŚCIE jest niestabilne oraz oceniane jako atrybucja zewnętrzna.

 

Skupmy się na przykładzie. W pracy szefostwo prosi Cię o wykonanie prezentacji podsumowującej  konkretne efekty działań w firmie, ale nie do końca podaje Ci np. lata z których masz zebrać informacje. Dlatego może zadziać się kilka rzeczy. Załóżmy, że prezentacja nie poszła Ci najlepiej. W efekcie możesz zinterpretować to jako rezultat czynników wewnętrznych: jesteś niewystarczająco dobry/a na to stanowisko lub też zgodnie z atrybucją wewnętrzną wysiłku: nie przyłożyłem/am się do tej prezentacji, nie poświęciłem/am jej wystarczająco dużo czasu. Wiedząc że poprzednia poszła Ci dużo lepiej. Możesz również postrzegać wynik jako składową czynników zewnętrznych, jak niewystarczająco klarowne instrukcje, które otrzymałeś/aś na temat lat z których miałeś zebrać informacje. Teoretycznie mogła zadziać się sytuacja w której telefon przerwał na chwile prezentacje, a Ty byłeś/aś w stanie w tym czasie uzupełnić informację których brakowało a które powinny znaleźć się w prezentacji. Można tutaj wspomnieć o odrobinie szczęścia 🙂 W zależności od natury atrybucji, możesz doświadczyć konkretnych stanów emocjonalnych. Jak poczucie kompetencji, dumy, sukcesu w momencie wiary we własne zdolności i osiągnięcia sukcesu. Z drugiej strony złości w momencie działania czynników zewnętrznych na które nie mamy wpływu, a które doprowadziły do porażki.  
Atrybucja przekłada się również na dalsze działania. Jeśli uznasz, że zadziałały głównie czynniki zewnętrzne jak np. niekompletna instrukcja czy hałas z zewnątrz który spowodował, że nie mogłes/as sie skupić, będziesz w późniejszym czasie bardziej skłonny/a przyłożyć się do działania. Jeśli natomiast skupisz się na tym jaki jesteś beznadziejny, w efekcie występuje zagrożenie, że po prostu się poddasz i zlekceważysz działania które mogłyby poprawić Twoją efektywność. Warto dodać, że atrybucje są subiektywne, wpływają na dalsze nasze poczynania niezależnie od rzeczywistych przyczyn sukcesu lub porażki. Ludzie często wykazują tendencje do globalnej atrybucji sytuacji. Wracając do przykładu prezentacji, które nie poszła najlepiej. Skupianie się na jednej sytuacji w której nie poszlo Ci dobrze i oceniając ją jako porażkę spowodowaną brakiem zdolności, może stać się podstawą do przekonania , że ,,ogólnie nic mi nigdy nie wychodzi dobrze’’. Warto zwracać na to uwagę, gdyż sposób dokonywania atrybucji wpływa na motywację, nastrój, możliwości wykonywania zadania oraz ewentualną poprawę. Wpływa na aktywność lub pasywność , na skłonność do wytrwałości lub łatwego poddawania się. 

 

OPTYMIZM VS. PESYMIZM 

Jest jeszcze jedna składowa, która może okazać się niezwykle ważna w kwestii motywacji. Mianowicie OPTYMIZM VS. PESYMIZM interpretowane jako sposoby patrzenia na świat, okazują się mieć ogromny wpływ na motywację, nastrój, zachowanie. Z perspektywy Inteligencji Emocjonalnej jest to pewnego rodzaju ,,postawa która uodparnia nas przed wpadaniem w apatię, utratą nadziei i pogrążaniem w depresji w obliczu trudności i kłopotów.

Przy pesymistycznym stylu atrybucji postrzegamy niepowodzenia jako rezultaty naszych wewnętrznych zasobów. Jeszcze raz podkreślamy tutaj czyhające niebezpieczeństwo, wszystko albo nic. Rola jednostki w porażce staje się globalna i stała oraz ,,rozlewa’’ się na inne obszary.  Przekonanie o swojej ,,beznadziejności” skutecznie hamuje zachowania które mogą wprowadzać korektę do działania i poprawić wyniki. Z drugiej strony mamy optymistyczny styl atrybucji. Czyli przypisywania, w głównej mierze, porażki czynnikom zewnętrznym. Tutaj możemy mówić już o czynnikach zmiennych, specyficznych, modyfikowalnych ,,jeśli się przyłożę następnym razem to wypadnie lepiej’’. Wyjaśniamy niepowodzenia jako coś co można zmienić. Styl ten jest  motywujący i działający jak napęd do dalszego efektywniejszego, zmienionego działania. Co więcej optymiści w sytuacjach sukcesu, to sobie przypisują odpowiedzialność, natomiast pesymiści sukces przypisują czynnikom zewnętrznym.

Badania pokazują, że osoby z optymistycznym stylem są mniej skłonne do poddania się gdy sytuacje nie idą do końca po ich myśli. Jest to ogromnie ważne jeśli chodzi o sprawy zawodowe. Kariera zawodowa nie zawsze jest bezproblemowa i bardzo często wiąże się z różnymi porażkami. To jak zachowujemy się w ich obliczu jest kluczowe, zarówno dla rozwoju zawodowego jak i zdrowia psychicznego oraz ma wpływ na siłę motywacji do kontynuowania działania. Martin Seligman, wybitny psycholog w dziedzinie psychologii pozytywnej, przeprowadził badania na agentach ubezpieczeniowych. Okazało się, że osoby z optymistycznym nastawieniem sprzedawały o 37 procent więcej polis, niż Ci pesymistyczni. Dodatkowo badacz namówił firmę na zatrudnienie osób które uzyskały wysoki wynik w skali optymizmu, ale nie koniecznie dobry w teście kwalifikującym na agenta ubezpieczeniowego. Wyniki pokazały, że osoby tak zatrudnione sprzedały w pierwszym roku o 21 a w drugim o 57 procent więcej polis niż z oddziału regularnego. Zadziałała tu optymizm, który poniekąd ochronił jednostki przed negatywnymi skutkami porażek i okazał się determinantem daleszego skuteczniejszego działania pomimo wielu odmów. To jeden z wielu dowodów wskazujących pozytywne konsekwencje optymistycznego stylu postrzegania i atrybucji. 

 

WSKAZÓWKI:
  • Podczas kolejnej problematycznej sytuacji w której dla przykładu spotkasz się z odmową, spróbuj zamiast myśleć ,,jestem beznadziejny/a, niewystarczający/a , mało inteligentny/a’’ pomyśleć ,, ok to nie zadziałało, zmienie swoje działanie, może troche o tym poczytam. Następnym razem zabiorę się za to inaczej’’. Takie przekonania może wyewoluować korzystnie na wiele obszarów życia. 
  • Przyjrzyj się możliwym przyczynom wystąpienia sukcesu lub porażki. Znajdź alternatywne myśli, zastanów się jakie czynniki mogły zadziałać,
  • Postaraj się nie łączyć jednej negatywnej sytuacji z całą globalną samooceną,
  • Nie pomniejszaj swoich zasług, 
  • Wprowadzaj korekty konkretnych działań: czytaj ,pytaj, popełniaj błędy. Staraj się patrzeć na świat z optymistycznym podejściem i nadzieją. 

 

Optymizm jest poniekąd naturalnie wrodzonym usposobieniem, jednak jesteśmy w stanie pracować nad jego rozwojem. Przyglądanie się obiektywnie sytuacji, możliwym przyczynom występowania sukcesu lub porażki jest dobrym sposobem. Nie pozwólmy, aby chwilowa porażka przyczyniła się do zaprzestania działania i spełniania celów, a jedynie do ewentualnej korekty poczynań. Starajmy się pielęgnować wiarę w siebie, a nie obwiniać się za wszystkie niepowodzenia. Rozwijajmy się, próbujmy, nie bójmy się porażek są one częścią wpisaną w sukces. Zastanówmy się nad własnymi wartościami, są one elementem całego procesu motywacji 🙂 a pewne zdolności zawsze możemy wypracować. 

 

IZIRK pomoże Ci wypracować i zwiększyć efektywność swoich działań. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą szkoleń 🙂

 

Działamy również na Instagramie oraz Linkedin.  

 

TWÓJ JĘZYK CIAŁA, MOŻE KSZTAŁTOWAĆ TO JAK SIĘ CZUJESZ

 

Odnosząc się jeszcze trochę do wystąpień publicznych (temat wzbudził duże zainteresowanie), oraz prezentowania własnej osoby, postanowiliśmy poruszyć jeszcze jeden wątek. Mianowicie komunikację niewerbalną. Jednak w trochę niestandardowej formie 🙂 

Post będzie oparty głównie na badaniach przeprowadzonych przez Amy Cuddy, która jest psychologiem społecznym. Jej występ z TED ,,Your body language may shape who you are’’ poruszył wiele osób i stał się jednym z najczęściej oglądanych wykładów. W razie zainteresowania (a warto :P), podrzucamy link (TED).

 

ZACZNIJMY JEDNAK OD POCZĄTKU→ KOMUNIKACJA NIEWERBALNA 

Na dobry odbiór naszej wypowiedzi, przeciętnie aż w 90% wpływa to, jak mówimy, a tylko w  10% co mówimy.  Dlatego komunikacja niewerbalna jest tak ważnym czynnikiem wpływającym na wywarcie pozytywnego pierwszego wrażenia.

 

Składają się na nią między innymi: język ciała, aparycja, ubiór, zapach,dotyk, kontakt wzrokowy. 

 

PRZEDSTAWIAMY KILKA PROSTYCH ZASAD: 
  • Stopy najlepiej trzymaj na podłodze (bez zakładania nogi na nogę),
  • Kolana skieruj w stronę rozmówcy,
  • Ręce trzymaj na kolanach lub na poręczach fotela,
  • Pokaż wnętrza dłoni (sprawia to wrażenie, że nie mamy nic do ukrycia),
  • Unikaj postaw zamkniętych, tzw. barier z rąk i nóg (skrzyżowanie, założenie ręki na  rękę, krzyżowanie nóg). Może to być odebrane jako zamknięcie się na kontakt,  niepewność, skrępowanie. Oznacza też, że się boimy, odcinamy.

 

CIAŁO KTÓRE LEPIEJ SŁUCHA to pozycja skierowana w stronę osoby mówiącej. Głowę możemy lekko nachylić w sposób sugerujący, że chcemy lepiej słyszeć. Dosyć znaczącym aspektem jest potakiwanie, skinienia głową, komunikują nasze aktywne słuchanie i zrozumienie

 

Badacze wyróżniają również grupy GESTY, które można przypisać określonym EMOCJOM. 
  • podparcie dłoni o podbródek, trzymając palec wskazujący wzdłuż policzka, może oznaczać ocenę krytyczną, jeśli odchylimy głowę lekko w bok może oznaczać zainteresowanie,
  • unikanie kontaktu wzrokowego, odchylanie do tyłu, krzyżowanie rąk i nóg, ,,spojrzenie spod łba’’ sygnalizuje skrytość i podejrzliwość,
  • splecione ręce, gryzienie długopisu, dotykanie oparcia krzesła przed tym jak usiądziemy- niezdecydowanie, niepewność,
  • krótki,płytki oddech, stukanie długopisem, zaciśnięte dłonie mogą oznaczać duże,wyczuwalne napięcie,
  • postukiwanie nogą w stół, opieranie głowy na dłoni, ,, bazgranie’’ po kartce, odbierane są jako znudzenie.

 

KONTAKT WZROKOWY jest kolejnym bardzo ważnym elementem. Sygnalizujemy rozmówcy zainteresowanie, otwarcie, uczciwość. Poleca się utrzymywanie kontaktu wzrokowego przez około 30-60 % (poniżej 30 % może być odebrane jako ukrywanie czegoś). Jednak mocne, długie wpatrywanie się w drugą osobę też nie jest najlepszym rozwiązaniem 🙂 

 

KOMUNIKACJA DO WEWNĄTRZ

Wyżej wspomniana badaczka Amy Cuddy posunęła się o krok dalej, niż sama komunikacja niewerbalna i  zadała sobie pytanie, czy jeśli postawą ciała możemy wpłynąć na nasz odbiór przez inne osoby, to czy tak samo możemy wpłynąć na nas samych. Odpowiedź brzmi TAK. Okazało się, że nasza własna mowa ciała wpływa na nasze myśli, uczucia i fizjologię

 

Jeśli chodzi o fizjologiczny aspekt, Amy Cuddy zajęła się dwoma ważnymi hormonami: testosteronem, który utożsamiła z dominacją  oraz kortyzolem który pojawia się w sytuacji stresowych. Odkryła ona, że silni, skutecznie przywódcy (szczególnie mężczyźni), mają wysoki poziom testosteronu i niski poziom kortyzolu. Czyli dla przykładu w sytuacjach korporacyjnych, silnie stresujących, mocny przywódca ( również płci żeńskiej),będzie wykazywał/a na poziomie fizjologicznym niski poziom kortyzolu oraz wysoki poziom testosteronu.

 

Wyniki badań pokazały, że minimalną zmianą postawy, można realnie wpłynąć na fizjologię ciała. Badanie które zostało przeprowadzone polegało, na przyjęciu takich postaw ,,słabości”→ 

lub takich ,,siły”

 

I pozostaniu w niej przez dwie minuty. Po upływie tego czasu osobom badanym zadano serię pytań odnośnie ich poczucia siły w stosunku do różnych elementów.  Następnie zaproponowano im grę losową. Wyniki wyglądały następująco: 86% osób z pozycji siły chciało zagrać, z pozycji słabości jedynie 60% (mogły tutaj również wystąpić czynniki osobowościowe).  Testosteron osób z pozycji silnej wzrósł o 20%, natomiast u osób z pozycji słabości, spadł o 10%. Kortyzol u jednostek pierwszych spadł o 25 %, u drugich wzrósł o około 15 %. Ta mała manipulacja spowodowała, że osoby stały się bardziej asertywne, pewniejsze siebie i mniej reaktywne na stres. Czyli wychodzi na to, że nasze ciało wpływa na nasze umysł. 

Podobnym przykładem może być tzw. Hipoteza mimicznego sprzężenia zwrotnego, która mówi że własny wyraz mimiczny może wpływać na aktualne doświadczanie emocji. Tutaj głównym badaniem okazało się to przeprowadzone w 1988 roku przez Fritza Stracka i współpracowników. Osoby badane miały za zadanie, trzymać w ustach ołówek na dwa różne sposoby. Pierwsza grupa miała go trzymać posługując się zębami, tak aby zaangażować mięsień odpowiedzialny za wyrażanie radości. Natomiast druga grupa przy użyciu warg, tak aby ich mina była smutna. Okazało się, że podczas prezentacji im śmiesznego materiału Ci, którzy trzymali ołówek w sposób okazujący radość, oceniali rysunki znacznie wyżej w porównaniu z drugą grupą. Ruchy mięśni spowodowało, że czuli się weselsi. Badanie zostało powtórzone kilkukrotnie. Niestety nie przy każdym eksperymencie wyniki były, aż tak klarowne, jednak razem z wynikami badań przedstawionych przed Amy Cuddy, można stwierdzić że COŚ W TYM JEST 😛 

 

Wiedzę z badań nad pozycjami siły/słabości tą można odnieść do realnego życia, do sytuacji które wymagają od nas pokazania nieco siły. Oczywiście dla każdego może być to coś innego, duże prezentacje, rozmowy o pracę czy występ w szkole. 

Są to przykłady eksperymentów, które pokazują jak nasze ciało ma realny wpływ na nasz umysł i emocje. Proponujemy więc następnym razem np. przed rozmową kwalifikacyjną, wystąpieniem publicznym, przyjmij ,,pozycję siły”. Opcji jest dużo, ważne aby pozycja była otwarta. 

Wykazano, że wiele osób nawet niewidomych w sytuacjach osiągania sukcesu w konkurencjach fizycznych, przyjmuję tą uniwersalną pozycję- uniesiona ramiona tworzące V i lekko podniesiony podbródek.

Taki mały zabieg, może pomóc Ci poczuć się pewniej 🙂 Zachęcamy małych eksperymentów na własnej skórze 🙂 

 

 

My jako firma możemy pomóc Ci działać efektywniej, doskonalić swoje kompetencje w różnych obszarach, tak abyś mógł poczuć się silniej i pewniej. Zapraszamy do zapoznania się z szeroką ofertą szkoleniową 🙂

 

Zapraszamy również na naszego Instagrama po ciekawostki psychologiczne oraz dietetyczne 🙂 https://www.instagram.com/

 

wystąpienia publiczne stres
WYSTĄPIENIA PUBLICZNE JAKO PRZYKŁAD SYTUACJI STRESOWEJ. 

 

Wystąpienia publiczne są coraz częściej obowiązkiem z którym mierzymy się w obszarze zawodowym. Nie chodzi tutaj o wystapienia przed setkami czy tysiącami osób, ale o prezentacje firmowe w szkołach czy na uczelniach. Przykłady można mnożyć. Co jeśli jednak na samo wyobrażenie o wystąpieniu publicznym odczuwamy dyskomfort, zarówno psychologiczny jak i fizjologiczny. Serce nam przyspiesza, szybciej oddychamy, tak to reakcja STRESOWA którą tak próbujemy rozwikłać w naszych postach. 

 

NA WSTĘPIE BARDZO WAŻNA KWESTIA!  Stres przed wystąpieniami publicznymi wraz z napięciem jest naturalną reakcją większości osób. ALE występowanie ogromnego lęku, ataków paniki, reakcji które uniemożliwiają normalne funkcjonowanie WARTO skonsultować ze specjalistą. Jedną z przyczyn występowania tak silnych reakcji emocjonalnych przed i podczas wystąpień publicznych może być niska samoocena oraz przeszłe nie do końca udane prezentacje. 

W sytuacji takiej może rozpocząć się ,,błędne koło’’. Człowiek unikając narażania się na ekspozycję związaną z wystąpieniami publicznymi, utrwala wzorzec, że jest to coś okropnego, strasznego i wywołującego ogromny lęk. Nabywa przeświadczenie o niemożliwości poradzenia sobie z sytuacją, co może prowadzić do unikania zdarzeń, w których jest prawdopodobieństwo narażenia na dyskomfort, czyli np. zajęć lekcyjnych lub sytuacji zawodowych. Zachowanie takie może doprowadzić do utraty pracy czy braku możliwości spełniania swoich planów i celów. Co pogłębia niską samoocenę i obniża sprawczość jednostki. W takim wypadku najlepszym rozwiązaniem, jest udanie się o poradę i pomoc do specjalisty (najczęściej będzie to psycholog, psychoterapeuta)

 

 

WALCZ LUB POOBSERWUJ 

Do skutecznego poradzenia sobie z wystąpieniami publicznymi, zalicza się całokształt  wiedzy na temat stresu, czym on w ogóle jest, jak się objawia. Temat został przybliżony w poprzednich postach. (LINK) Bardzo ważną kwestią jest zauważenie jak my  indywidualnie przeżywamy reakcję. Jakimi kanałami w ciele ten stres się ujawnia. Jest to ważne, abyśmy wraz z podstawową wiedzą na temat stresu mieli szansę na poziomie świadomym przetworzyć, że są to TYLKO objawy fizjologiczne, znane już nam i nie zagrażające. Możemy wtedy uważnie, świadomie i z pełną akceptacją objawów, stwierdzić ,,O to reakcja stresowa, ale tak naprawdę nic mi przecież nie zagraża, nikt mnie nie goni, nikt nie chce mnie zabić, fajnie, teraz mogę wygłosić moją prezentację, bo moje ciało już jest wystarczająco zmobilizowane’’. Pewnie za pierwszym razem nie będzie to najłatwiejsze, jednak wraz z resztą technik ,z czasem możemy uczynić reakcję stresową bardzo znośną 🙂 

 

ZASOBY 

Kolejną cegiełką która może nam pomóc w radzeniu sobie ze stresem m.in podczas wystąpień publicznych, jest znajomość swoich zasobów, podstawowymi są:

  • Fizyczne:np. pieniądze, opieka medyczna, 
  • Osobiste: np.sposoby radzenia sobie oraz strategię radzenia sobie,
  • Społeczne: np.sieć wsparcia, pomoc profesjonalisty.

Temat wsparcia społecznego został dobrze zbadany. Wyniki pokazują, że jest on czynnikiem pośredniczącym w podatności na stres. Gdy ludzie mają do kogo się zwrócić lepiej radzą sobie ze stresem. Dla przykładu traumatyczne sytuacje, których doświadczają żołnierze, mogą prowadzić do zespołu stresu pourazowego. Wykazano, że Ci którzy mieli większy dostęp do interakcji społecznych doświadczają mniej symptomów PTSD (Dirkzwager i in., 2003).

 

Do ZASOBÓW WEWNĘTRZNYCH możemy dodać jeszcze: 

  • charakterystykę fizjologiczną, czyli stan zdrowia jednostki

Dobre zdrowie pomaga nam w walce ze stresem. Musimy pamiętać, że zła dieta, nieregularny sen , brak ruchu są czynnikami które mogą skutecznie zakłócić nam w efektywnym poradzeniu sobie ze stresem, a nawet go zwiększać.

  • cechy indywidualne: m.in  tolerancja na stres – odporność układu nerwowego, temperament, niektóre cechy osobowości np. optymizm/pesymizm, postawy np. wobec pracy, wobec innych, poczucie sprawstwa i autonomii,
  • kompetencje i umiejętności zawodowe. Wiara w swoją wiedzę i umiejętności będzie dodatkowym plusem podczas wystąpień publicznych. Wzmacniamy pewność siebie! Tutaj mamy duże pole do popisu, możemy potęgować, uzupełniać swoją wiedzę i dbać o swój rozwój nieprzerwanie. 
Odnosząc się do kompetencji i umiejętności zawodowych warto wspomnieć o ANTYCYPACYJNEJ FORMIE RADZENIA SOBIE czyli wszystkich czynnościach, które podejmujemy przed pojawieniem się potencjalnego stresu, w celu zredukowania go. Na tydzień przed wystąpieniem publicznym nie możesz spać?  W głowie próbujesz przygotować się na prezentacje? Czy się nie pomylę? Czy nie powiem czegoś głupiego? Czy wszyscy będą uważać mnie za osobę inteligentną? Przewidywanie wydarzeń stresowych może prowadzić do wielu WYOBRAŻEŃ, MYŚLI I UCZUĆ , które same w sobie stają się stresujące, należy na nie uważać 🙂 

 

STRATEGIE

Warto uświadomić sobie jakie posiadamy strategie i sposoby radzenia ze stresem. Czy są one skuteczne, jeśli nie to na jakie możemy je zmienić.

Strategie radzenia sobie dzielimy na:
  • radzenie sobie skoncentrowane na problemie: wszystkie strategie które bezpośrednio mają zmienić stresor lub relacją międzę stresorem, a jednostkom. Koncentracja na problemie i na czynniku wywołującym stres np. w wystąpieniach publicznych może być to pogłębianie wiedzy na temat prezentowanego materiału, planowanie działania, Tutaj bardzo ważne jest POCZUCIE KONTROLI nad sytuacją. Pewne przekonanie, że możemy wpłynąć na przebieg wydarzeń. 
  • radzenie sobie skoncentrowane na emocjach: koncentracja na działaniu poprawiającym stan emocjonalny (głównie sytuacje w których nie mamy kontroli np. choroby), ale też np. techniki relaksacyjne. 

 

Najlepszym rozwiązaniem okazuje szeroki, elastyczny zestaw strategii radzenia sobie, aby móc dostosować go do danej sytuacji !

 

PRZEJDŹMY DO KONKRETU

Sprawdzonym i działającym sposobem na adaptację do stresu jest → 

ZMIANA OCENY STRESORÓW I WŁASNYCH KATASTROFICZNYCH PRZEKONAŃ NA TEMAT SKUTECZNOŚCI RADZENIA SOBIE Z NIM.

Działamy tutaj na naszych poznawczych zdolnościach do zmiany postrzegania sytuacji, która może skutecznie zredukować stres. 

Po pierwsze– pracujemy nad zmianą oceny samego stresora, 
Po drugie – pracujemy nad reorganizacją, uaktualnieniem opinii na temat własnych reakcji na stres.

Jest to nauka nowego sposobu postrzegania, nazywania i wyobrażania sobie stresorów w mniej zagrażającej formie. Nie bez przyczyny, mogliście już nieraz usłyszeć,aby wyobrażać sobie publiczność bez ubrań. Jest to w pewien sposób odjęcia im ,,straszności’. 

Donald Meichenbaum, terapeuta poznawczo-behawioralny zaproponował 3-stopniowy model procesu uodparniającego na stres. W skrócie polega on na śledzeniu i poprawianiu naszego dialogu wewnętrznego, który przecież rozwijamy cały czas 🙂 

1 ETAP  opiera się na : 
  • uświadomieniu sobie swoich rzeczywistych zachowań, 
  • uświadomieniu sobie czynników wywołujących określone zachowania, reakcje czyli myśli. (kluczowe jest znalezienie związków między myślami, a konsekwencjami które objawiają się ę w zachowaniach i reakcjach)

W odkryciu zależności, pomocne może okazać się prowadzenie dziennika z myślami i zachowaniami.

ETAP 2. Na tym etapie zaczynamy zauważać nowe zachowania i sposoby radzenia sobie. 
ETAP 3. Wprowadzenie nowych zachowań adaptacyjnych, unikając poprzedniego dołującego dialogu wewnętrznego.  Dla przykładu zamiast myśleć ‘’miałem/am szczęście przy tej prezentacji, że nikt nie zadawał pytań’’, pomyśl ‘’ Fajnie, że przygotowałem/am się do do ewentualnych pytań. Dobrze jest mieć poczucie że dałbym/dałabym radę udzielić odpowiedzi’’ 

 

Przykłady stwierdzeń samoopisowych związanych z radzeniem sobie ze stresem :
  1. PRZYGOTOWANIE: ,,Potrafię przygotować plan poradzenia sobie z tym problemem’’ ,,Po prostu pomyślę, co mogę zrobić. To lepsze niż stresowanie się’’ ,,Żadnych negatywnych stwierdzeń na swój temat, muszę myśleć racjonalnie’’ 
  2. KONFRONTACJA: ,,Potrafię sobie z tą sytuacją poradzić, podejmując kolejne działania…’’ ,,Ten niepokój to tylko uczucie i znak żebym zastosował/a ćwiczenia pomagające mi poradzić sobie z nim (np. techniki relaksacyjne, oddechowe)’’,, Mam nad tym kontrolę, muszę wziąć powolny, głęboki oddech’’.
  3. RADZENIE SOBIE:  ,,Kiedy pojawi się lęk, muszę po prostu zatrzymać się na chwilę’’ ,, Powinienem/Powinnam skoncentrować się na teraźniejszości, jakie działanie teraz mogę podjąć’’ ,,Nie będę próbował/próbowała całkowicie wyeliminować lęku, po prostu zaakceptuje go ‘’ ,, To nie jest najgorsza rzecz jaka mogła mi się przydarzyć, po prostu pomyślę o czymś innym’’
  4. SAMOWZMACNIANIE: ,, To zadziałało, potrafiłem/am to zrobić’’ ,,Nie było tak źle jak oczekiwałem/am’’ ,, Jestem naprawdę zadowolony/a z postępów jakie uczyniłem/am’’ → ta faza jest bardzo ważna, nie zapominajmy o chwaleniu samego siebie!

Źródło: Gerrig R. J., Zimbardo P.G., Psychologia i Życie, Wydawnictwo Naukowe PWN,  Warszawa, 2020

 

Formułowanie nowych zachowań i przede wszystkim opinii na swój temat jest bardzo wzmacniające i budujące. Zmiany w działaniach oraz korzyści i sukcesy, prowadzą do podejmowania dalszych zachowań, nakręcając do uczestniczenia w nowych wyzwaniach i do kolejnych triumfów 🙂 

 

Podsumowując, sytuacje stresowe zdarzają się wszystkim ludziom. Warto zapamiętać, że stres jest naturalną reakcją i pozostałością po naszych przodkach. Niektórzy posiadają większą podatność np. temperamentalną i reagują dużo silniej. Jednak wszyscy jesteśmy w stanie wypracować sobie własne techniki, sposoby radzenia sobie. Wiedza na temat indywidualnych objawów w ciele jest kluczowa. Wskazane jest również zastanowienie się nad własnymi zasobami oraz stworzenie elastycznego działania, które pomoże w uporaniu się ze stresem. Zmiana myślenia oraz przeformułowanie bodźców stresowych jest bardzo skuteczną metodą. Pociąga za sobą mnóstwo pozytywnych konsekwencji. Wzmacnia nas, odwrażliwia na stres, buduje sprawczość i pewność siebie oraz uważność na dialog wewnętrzny, który czasami potrafi przedstawiać nam najczarniejsze scenariusze, które nie zawsze są zgodne z tym co REALNE I RZECZYWISTE TU I TERAZ. 

 

To już koniec cyklu o stresie. Mamy nadzieję, że udało nam się w przystępny sposób przybliżyć tematykę stresu oraz przedstawić kilka ciekawych technik jak zmiana perspektywy, tworzenie znaczeń oraz przeformułowania poznawcze do poradzenia sobie z nim 🙂 

 

Zapraszamy również na nasze konto Instagramowe, po więcej ciekawostek na temat stresu, gdyż jest to ,,temat rzeka’’. 

 

Oraz do zapoznania się z szeroką ofertą szkoleń naszej firmy. Tematyka szkoleń dobierana jest indywidualnie pod klienta. Tak jak każdy potrzebuje elastycznego zestawu sposobów radzenia sobie tak i my jesteśmy elastyczni na Wasze potrzeby. Zapraszamy do kontaktu! 

 

TECHNIKA RADZENIA SOBIE ZE STRESEM SKONCENTROWANA NA TWORZENIU ZNACZEŃ.

 

Jak już wiemy z poprzedniego posta (LINK), ilość pozytywnych emocji w życiu ma ogromne znaczenie. Zanim przejdziemy jednak do omówienia możliwości wzmacniania pozytywnych emocji w sytuacjach stresowych, przyjrzyjmy się dlaczego w ogóle stres jest taki niekorzystny

 

STRES I JEGO NEGATYWNE KONSEKWENCJE

Stres jest nam potrzebny. Pomaga w pełnej mobilizacji organizmu do efektywnego działania w obliczu wyzwań. Taki rodzaj stresu to EUSTRES– lekkie podekscytowanie, delikatny niepokój ale i radość. Problem pojawia się, gdy stres jest notoryczny, przeciągający się, przewlekły. Może on doprowadzić do zaburzenia równowagi organizmu i rozregulowania jego funkcji, a co za tym idzie pociągnąć za sobą wiele problemów natury psychologicznej czy zdrowotnej. Nadmierny stres powodujący szkody nazywamy DYSTRESEM.

 

Można wyodrębnić różne obszary które w konsekwencji nadmiernego stresu zostają zakłócone:
  • Sfera psychologiczna –> 

Do typowych objawów przewlekłego stresu zalicza się: pobudzenie emocjonalne, drażliwość, złość, kompulsywne myślenie o problemie, obniżenie nastroju, poczucie zagrożenia, uczucie pośpiechu  czy uporczywy stan napięcia.

Przedłużające się doświadczenie obciążenia emocjonalnego i stresogenne miejsce pracy, może doprowadzić do wypalenia zawodowego. Osoba która świetnie radziła sobie z obowiązkami traci zaangażowanie i satysfakcję z działania. Co może prowadzić do dalszych problemów (zawodowych, psychicznych, zdrowotnych).

 

  • Stres zakłóca prawidłowe działanie mózgu –> 

Mózg cechuje neuroplastyczność. Jest to zdolność układu nerwowego do tworzenia m.in. nowych połączeń neuronalnych. Połączenia te są tworzone poprzez uczenie się i praktykę. Neuroplastyczność odgrywa ogromną rolę w regeneracji i samo-restrukturyzacji po zaburzeniach i  różnego rodzaju urazach mózgu. Badania pokazują, że umiarkowany stres może usprawnić uczenie się (zdarzenia nacechowane silnymi emocjami zapamiętujemy lepiej), lecz gdy dochodzi do przewlekłego stresu powoduje on zaburzenie pamięci zależnej od hipokampa. * Naukowcy więc wysuwają wnioski, że przewlekły stres powoduje zahamowanie neuroplastyczności. Może się to wiązać z deficytami z zaburzeniami pamięci czy nastroju.

 

*Hipokamp: element układu limbicznego odpowiedzialny głównie za pamięć ,odgrywa ważną rolę w przenoszeniu (konsolidacji) informacji z pamięci krótkotrwałej do pamięci długotrwałej oraz orientacji przestrzennej. Stwierdzono doświadczalnie, że uszkodzenie hipokampu w znacznym stopniu upośledza u zwierząt zdolności uczenia się.

 

  • Zdrowie –> 

Duże pobudzenie emocjonalne powoduje wzrost stężenia hormonów stresu we krwi. Skutkuje to przede wszystkim przyspieszeniem akcji serca, wzrostem szybkości oddechu, podwyższeniem skurczowego i rozkurczowego ciśnienia tętniczego. Częste zwiększanie ciśnienia może prowadzić do przerostu ścian naczyń krwionośnych i do przewlekłego nadciśnienia tętniczego. Konsekwencją mogą być zmiany w układzie sercowo-naczyniowym, zmiany miażdżycowe,, niewydolność serca. Dodatkowo te patofizjologiczne zmiany sprzyjają zawałom serca, udarom mózgu czy niewydolności nerek.

Badania nad konsekwencjami stresu są już bardzo obszerne. Silny i stały stres może przyczynić się do wielu dolegliwości m.in. cukrzycy, nawracających migren, artretyzmu, zaburzeń snu, schorzeń skóry (np. pokrzywka, opryszczka, egzema, łuszczyca), zaburzeń popędu płciowego u mężczyzn, zaburzeń menstruacyjnych u kobiet.

 

  • Zachowanie –> 

Na poziomie behawioralnym do charakterystycznych objawów zalicza się płytki, przerywany sen, kłopoty z zaśnięciem, bezsenność, niemożność wypoczęcia, nagłe wybuchy gniewu i płaczu, ciągły pośpiech, niepokój ruchowy, wzmożenie niektórych odruchów nerwowych – skurcze, tiki, zahamowanie działania.

 

Bezsprzecznie mamy cały przekrój negatywnych i zagrażających zdrowiu konsekwencji przewlekłego stresu.

 

DODAJMY TROCHĘ POZYTYWNYCH EMOCJI

Jak już wiemy sytuacja stresowa jest taka dlatego, że subiektywnie nadaliśmy jej takie znaczenie. Dodatkowo reakcje na stres są reakcjami wyuczonymi. Co oznacza, że w przeszłej sytuacji stresowej, w tamtym czasie mieliśmy dostępny jakiś pakiet sposobów poradzenia sobie. Sposoby te mogły być dla nas najbardziej dostępne i akceptowalne, jednak nie równa się to z najbardziej skutecznymi. Dlatego każde nowe zdarzenie stresowe jest szansą na naukę i zmianę zachowania na bardziej przystosowawcze ! Przy odpowiednim nastawieniu i technikach możemy ‘’odwrażliwić’’ swój mózg, tak aby nie przeszkadzał nam w efektywnym działaniu.

 

Główny podział sposobów radzenia sobie to:
  • Instrumentalna- skoncentrowana na problemie- poprawa niekorzystnej relacji między wymaganiami a możliwościami,
  • Samoregulacja emocji-obniżenie przykrego napięcia i łagodzenie innych negatywnych stanów emocjonalnych

Do tradycyjnej teorii stresu Lazarusa i Folkman (czyt. tutaj), opublikowano koncepcję popierającą adaptacyjną rolę emocji pozytywnych. Bodźcem do rozważania wystąpienia pozytywnych emocji w sytuacji stresowej okazały się podłużne badania nad opiekunami chorych z zespołem AIDS. Pomimo ciężkich sytuacji życiowych osoby deklarowały, iż odczuwają sporo pozytywnych emocji. Zaczęto więc zastanawiać się jakie mechanizmy odgrywają tutaj kluczową rolę.

 

W rezultacie, do podstawowych sposobów radzenia sobie dodano RADZENIE SOBIE SKONCENTROWANE NA ZNACZENIU czyli:
  • Urealnianie priorytetów w obliczu wydarzenia stresowego uniemożliwiającego realizację priorytetów dotychczasowych. Chodzi o uświadomienie sobie i ewentualną zmianę najważniejszej wartości.
  • Adaptacyjne przekształcanie celów. Powtórna ocena możliwości osiągnięcia wcześniej postawionego celu i ewentualną zmianę ,na taki który w danej sytuacji wydaje się najbardziej korzystny i realny do osiągnięcia. Ważnym aspektem jest to, że jednostka sama musi wymyślić cel.
  • Znajdowanie korzyści. Szukanie, w miarę możliwości, pozytywnych aspektów sytuacji stresowej. Tutaj podobnie jak w przekształcaniu celów osoba sama musi dojść jakie korzyści z sytuacji stresowej może wynieść. W innej sytuacji może dojść do niezrozumienia i deprywacji potrzeb.
  • Celowe przypominanie korzyści z przeszłych sytuacji stresowych. Człowiek może dojść do wniosku, że sytuacja stresowa dostarczyła ogromnej możliwości wzrostu i rozwoju.
  • Nasycanie zwykłych zdarzeń pozytywnym znaczeniem. Celebrowanie zwykłych codziennych momentów, nadawanie im dużej wagi.
  • Wzmacnianie pozytywnego afektu. Intencjonalne wzmocnienie pozytywnych wydarzeń, delektowanie się nimi wszystkimi zmysłami. Dodatkowo z poziom behawioralnego można wzbogacić i jednocześnie zwiększyć afekt pozytywny np. skakaniem ze szczęścia, szerokim uśmiechem czy uściskiem bliskiej osoby, aby złagodzić emocjonalny dyskomfort.

 

Wszystkie te zabiegi mają na celu aktywizacje pozytywnych emocji w sytuacjach obiektywnie dla nas ciężkich i trudnych, które pomogą w :

  • Podtrzymaniu wysiłków zaradczych,
  • Dostarczą momentów wytchnienia,
  • Odbudowują zasobowy (psychologiczne, społeczne i fizjologiczne)

 

 

Reasumując, stres jest nieodłączną częścią ludzkiego istnienia oraz  naturalną reakcją organizmu. Niestety jego przewlekłość i nasilenie może powodować wiele szkodliwych konsekwencji. Oczywiście w sytuacjach przekraczających zasoby w radzeniu sobie zawsze dobrym rozwiązaniem jest udanie się po poradę do specjalisty (psychologa). Na co dzień jednak warto poszukiwać własnych sposobów na adaptację w sytuacjach stresowych. Aktywizacja pozytywnych emocji jest jednym z nich.

 

Już w przyszłym tygodniu zapraszamy na kolejny post z cyklu ‘’OSWAJAMY STRES’’. Poruszony zostanie m.in tematyka ekspozycji na stres oraz wystąpień publicznych.